Abstract
Ushbu maqolada Xorazm vohasi sharoitida yetishtiriladigan no‘xat (Cicer arietinum L.) agrotsenozida fitofag hasharotlarning ekologik ahamiyati ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilindi. No‘xat agrotsenozida uchraydigan hasharotlarning tur tarkibi, oziqlanish xususiyatlari, o‘simlikning rivojlanish bosqichlari bilan bog‘liqligi hamda fitofaglarning qishloq xo‘jaligi ekinlariga ta’siri yoritildi. Adabiyotlarda no‘xatning asosiy zararkunandalari sifatida shiralar, tunlamlar, bargxo‘rlar, tripslar va boshqa fitofag hasharotlar qayd etilgan. Fitofaglarning rivojlanishi va populyatsiya zichligiga harorat, namlik, yog‘ingarchilik hamda agrotexnik tadbirlar ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Xorazm vohasi sharoitida no‘xat agrotsenozining entomofaunasini o‘rganish zararkunanda turlarini aniqlash, ularning bioekologik xususiyatlarini baholash va samarali himoya choralarini ishlab chiqish uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.References
1. Ollanazarov S., Babajanov I. Xorazm viloyati sharoitida yetishtirilgan no‘xat o‘simligining (Cicer arietinum L.) bioekologik xususiyatlari. Journal of Universal Science Research. 2025.
2. Yusupova Sh.X. Shimoliy Farg‘ona no‘xat agrotsenozi fitofag hasharotlari. Namangan davlat universiteti.
3. Chickpea insect pest population and abiotic factors. Legume Research.
2026. DOI: 10.18805/LR-5658.
4. Do‘schanov U.E. Xorazm viloyati agrotsenozlarida qattiqqanotlilar (Coleoptera) faunasi va ekologiyasi. Urganch, 2025.
5. Tadjiyev K.M., Usmonov Y.U., Xolboyev M.B. No‘xat (Cicer arietinum L.) o‘simligi navlarining ekilishi, hosildorlik belgilari va yetishtirish istiqbollari. 2025.
6. Atajanov T.S., Doschanova M.B. Xorazm viloyati allyuvial tuproqlari sharoitida ayrim hasharotlarning bioekologik xususiyatlari. 2025.
7. O‘zbekiston va Markaziy Osiyo agrotsenozlari entomofaunasiga oid ilmiy tadqiqotlar.
8. No‘xat agroekotizimlarida fitofag hasharotlarning biologiyasi va ekologiyasiga bag‘ishlangan zamonaviy xalqaro tadqiqotlar.
9. Dukkakli ekinlar zararkunandalari va ularni biologik himoya qilishga oid ilmiy adabiyotlar

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Mushtariy Timurovna Rahimberganova (Author)