Keywords
o‘simliklar qoplami
geobotanika
C₄ fotosintez
cho‘l ekologiyasi
floristik tadqiqotlar.
How to Cite
Abstract
Mazkur maqolada Qizilqum cho‘li florasi va o‘simlik qoplamini o‘rganishga bag‘ishlangan asosiy ilmiy tadqiqotlarning rivojlanish bosqichlari tarixiy va mavzuviy jihatdan tahlil qilindi. 1871-2024-yillarda chop etilgan tanlangan ilmiy manbalar asosida dastlabki floristik kuzatuvlardan boshlab botanik geografiya, geobotanika, cho‘l ekologiyasi, yem-xashak resurslari, o‘simlik anatomiyasi, C₄ fotosintezli galofitlarning ekologik taqsimlanishi hamda xo‘jalik ahamiyatiga ega va zaharli turlarni o‘rganishgacha bo‘lgan yo‘nalishlar umumlashtirildi. Tahlil Qizilqum bo‘yicha tadqiqotlar tavsifiy-floristik bosqichdan hududiy-geobotanik, ekologik-funksional va amaliy yo‘nalishlarga bosqichma- bosqich kengayganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, ko‘rib chiqilgan manbalar doirasida uzoq muddatli integrallashgan monitoring, masofadan zondlash ma’lumotlarini dala kuzatuvlari bilan birlashtirish va turli ekologik gradientlarni yagona metodik asosda qiyoslash yetarlicha yoritilmagan yo‘nalishlar sifatida ajralib turadi. Sharh Qizilqum florasi va o‘simlik qoplamini o‘rganishning asosiy ilmiy bosqichlarini tizimlashtiradi hamda kelgusidagi geobotanik va ekologik tadqiqotlar uchun ustuvor vazifalarni belgilashga xizmat qiladi.References
1. Федченко А. П. Путешествие в Туркестан. – Санкт-Петербург, 1871–1873. – Т. 1–2.
2. Захидов Т. З. К изучению биотопа песчаной пустыни Кызылкум. – Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1958. – 152 с.
3. Закиров П. К. Ботаническая география низкогорий Кызылкума и хребта Нуратау. – Ташкент: Фан, 1971. – 204 с.
4. Туремуратов У. Растительный покров Северо-Западных Кызылкумов. – Ташкент: Фан, 1978. – 182 с.
5. Давлетшина А. Г., Аванесова Г. А., Мансуров А. К. Энтомофауна Юго-Западного Кызылкума. – Ташкент: Фан, 1979. – 172 с.
6. Шомуродов Х. Ф., Хасанов Ф. О. Кормовые растения пустыни Кызылкум // Аридные экосистемы. – 2014. – Т. 20, № 3 (60). – С. 94–101.
7. Khamraeva D. T., Beshko N. Yu., Abdullayeva A. T., Sharipova V. K. Structural investigation of the secretory system of some endemic and medicinal species of Apiaceae from Uzbekistan // Bangladesh Journal of Plant Taxonomy. – 2018. – Vol. 25, No. 2. – P. 185–194. DOI: 10.22092/ijb.2018.121437.1201.
8. Voronin P. Yu., Shuyskaya E. V., Toderich K. N., Rajabov T. F., Ronzhina D. A., Ivanova L. A. Distribution of C₄ Plants of the Chenopodiaceae Family According to the Salinization Profile of the Kyzylkum Desert // Russian Journal of Plant Physiology. – 2019. – Vol. 66, No. 3. – P. 527–535. DOI: 10.1134/S1021443719030166.
9. Osmonali B. B., Kusmangazinov A. B., Kurmanbayeva M. S. Economically valuable species growing in Northern Kyzylkum and their significance for practical use // Eurasian Journal of Ecology. – 2022. – Vol. 71, No. 2. – P. 81–93. DOI: 10.26577/EJE.2022.v71.i2.08.
10. Shomurodov H., Khayitov R., Abduraimov O., Maxmudov A., Abduraimov A. Poisonous and harmful plants of pastures in the Kyzylkum Desert (Uzbekistan) // E3S Web of Conferences. – 2024. – Vol. 539. – Article
01008. DOI: 10.1051/e3sconf/202453901008.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Farangiz Shavkat qizi Muratova, Vasila Qo'ysinovna Sharipova, Umida Shuxratovna Saitjanova, Dilyayra O'tkirovna Bozorova, Shohjahon Shomurod o'g'li Qilichev (Author)