Abstract
Maqolada turli tibbiy ta‘lim yo‘nalishlari talabalarida adaptiv moslashuv tangligining fiziologik xususiyatlari o‘rganilgan. Talabalarning yurak qisqarish chastotasi, sistolik va diastolik arterial bosimi, tana vazni, bo‘y uzunligi hamda yosh ko‘rsatkichlari asosida adaptiv potensial baholangan. Tahlil natijalari adaptatsiya mexanizmlarining zo‘riqishi ayrim ta‘lim yo‘nalishlari va quyi kurs talabalarida nisbatan ko‘proq uchrashini ko‘rsatdi. Olingan ma‘lumotlar tibbiyot talabalarining funksional holatini baholashda integral adaptiv potensial ko‘rsatkichidan skrining mezoni sifatida foydalanish mumkinligini asoslaydi.References
1. Алявия О.Т., Қодиров Ш.Қ., Қодиров А.Н., Ҳамроқулов Ш.Ҳ., Халилов Э.Ҳ. Нормал физиология. — Тошкент: Янги аср авлоди, 2007. — 536 б.
2. Баевский Р.М., Барсенева А.П., Вакулин В.К., Палеев Н.Р., Хвастунов Р.М. Оценка эффективности профилактических мероприятий на основе измерения адаптационного потенциала системы кровообращения. — Москва: Медицина, 1987. — № 8. — С. 1–48.
3. Белова А.А., Громова Д.С., Павлова О.Н. Изучение адаптационного потенциала и психофизических свойств личности как возможность оценки уровня здоровья студентов медицинских вузов // Современные вопросы биомедицины. — 2024. — № 2. — С. 39–43.
4. Вьюшин С.Г., Викулов А.Д. Физическое развитие студентов-первокурсников и необходимость его коррекции // Ярославский педагогический вестник. — 2014. — № 4. — Т. II. — С. 119–122.
5. Ганапольский В.П., Ржепецкая М.К., Бевза Т.В., Окунева А.А., Хайковская О.М. Особенности физического состояния курсантов в начальном периоде обучения в вузе // Теория и практика физической культуры. — 2021. — № 4. — С. 44–46.
6. Павлова О.Н., Громова Д.С., Макарова-Горбачёва Е.В., Будаев А.И., Халитова Ю.А. Анализ адаптационного потенциала сердечно-сосудистой системы студентов, обучающихся на медицинских специальностях // Вестник медицинского института «РЕАВИЗ»: реабилитация, врач и здоровье. — 2023. — Т. 13, № 6. — С. 34–37.
7. Репалова Н.В., Авдеева Е.В. Изменение адаптационного потенциала сердечно-сосудистой системы у иностранных студентов в условиях предэкзаменационного стресса // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. — 2021. — № 4. — С. 12–16.
8. Рослякова Е.М., Байжанова Н.С., Бисерова А.Г., Игибаева А.С., Алипбекова А.С. Адаптационные возможности системы кровообращения студентов медицинского вуза // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. — 2015. — № 12–8. — С. 1426–1429.
9. Севрюкова Г.А. Физиологические аспекты адаптации студентов вуза к условиям профессионального обучения // Вестник Волгоградского государственного медицинского университета. — 2015. — № 3. — С. 20–23.
10. Султонова Д.Ф., Алламуратов Ш.И. Талабаларнинг функционал ҳолатини кардиореспиратор тизим кўрсаткичлари бўйича баҳолаш // Хоразм Маъмун академияси ахборотномаси. — 2022. — № 12–1. — Б. 56.
11. Таджибаева Д.Р., Исроилжонов С. Маҳаллий талабалар — Ўзбекистон фуқаролари ва хорижий талабалар — Қирғизистон фуқаролари организмидаги адаптив потенциални солиштириш // Қўқон давлат педагогика институти Илмий хабарлари. — 2023. — № 1(9). — Б. 14–19.
12. Conley K.M., Lehman B.J. Test Anxiety and Cardiovascular Responses to Daily Academic Stressors // Stress and Health. — 2012. — Vol. 28, No. 1. — P. 41–50. — DOI: 10.1002/smi.1399.
13. Hammoud S., Karam R., Mourad R., Saad I., Kurdi M. Stress and Heart Rate Variability during University Final Examination among Lebanese Students // Behavioral Sciences. — 2019. — Vol. 9, No. 1. — Article 3. — DOI: 10.3390/bs9010003.
14. Saito K., Hiya A., Uemura Y., Furuta M. Clinical Training Stress and Autonomic Nervous Function in Female Medical Technology Students: Analysis of Heart Rate Variability and 1/f Fluctuation // The Journal of Medical Investigation. — 2008. — Vol. 55, No. 3–4. — P. 227–230. — DOI: 10.2152/jmi.55.227.
15. Srinivasan K., Vaz M., Sucharita S. A Study of Stress and Autonomic Nervous Function in First Year Undergraduate Medical Students // Indian Journal of Physiology and Pharmacology. — 2006. — Vol. 50, No. 3. — P. 257–264