Abstract
Zamonaviy ta'lim tizimini insonparvarlashtirish va ijtimoiylashtirish sharoitida "ijtimoiy-madaniy muhit" tushunchasining ilmiy mazmunini aniqlashtirish dolzarb ilmiy muammolardan biri hisoblanadi. Mazkur tadqiqotning maqsadi ijtimoiy-madaniy muhit tushunchasining falsafiy, sotsiologik, psixologik va ijtimoiy-pedagogik evolyutsiyasini qiyosiy tahlil qilish hamda uning zamonaviy ijtimoiy pedagogikadagi konseptual mohiyatini asoslashdan iborat. Tadqiqotda tizimli tahlil, tarixiy-mantiqiy tahlil, qiyosiy tahlil, kontent- tahlil va ilmiy sintez metodlaridan foydalanildi. Natijada ijtimoiy-madaniy muhit tushunchasining rivojlanish bosqichlari tizimlashtirildi, turli fanlardagi metodologik yondashuvlarning umumiy va farqli jihatlari aniqlandi hamda umumiy o'rta ta'lim muassasasi sharoitida ushbu tushunchaning ijtimoiy-pedagogik mohiyati ochib berildi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi "ijtimoiy-madaniy muhit" tushunchasining integrativ ijtimoiy-pedagogik talqini ishlab chiqilganligi hamda uni pedagogik rivojlantirishning nazariy-metodologik asosi sifatida asoslanganligidan iborat. Olingan natijalar ijtimoiy pedagogika nazariyasini boyitish, ta'lim muassasalarida ijtimoiy-madaniy muhitni loyihalash va rivojlantirish mexanizmlarini ishlab chiqishda metodologik asos bo'lib xizmat qiladi. Tayanch so`zlar: ijtimoiy-madaniy muhit, ijtimoiy pedagogika, ta'lim muhiti, madaniy muhit, ijtimoiylashuv, pedagogik rivojlantirish, ta'lim tizimi, aksiologik yondashuv, metodologiya, integrativ model. НАУЧНАЯ ЭВОЛЮЦИЯ ПОНЯТИЯ «СОЦИОКУЛЬТУРНАЯ СРЕДА»: ФИЛОСОФСКИЙ, СОЦИОЛОГИЧЕСКИЙ И СОЦИАЛЬНО- ПЕДАГОГИЧЕСКИЙ ПОДХОДЫReferences
1. Аристотель. Политика. – М.: Мысль, 1983. – 383 с.
2. Кант И. Критика практического разума. – М.: Мысль, 1995. – 528 с.
3. Дюркгейм Э. Социология образования. – М.: Интеллект-Центр, 1996. – 286 с.
4. Parsons T. The School Class as a Social System: Some of Its Functions in American Society // Harvard Educational Review. – 1959. – Vol. 29, No. 4. – P. 297–318.
5. Бурдье П. Формы капитала // Экономическая социология. – 2002. – Т. 3, № 5. – С. 60–74.
6. Выготский Л. С. Мышление и речь. – М.: Лабиринт, 1999. – 352 с.
7. Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979. – 330 p.
8. UNESCO. Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. – Paris: UNESCO Publishing, 2021. – 186 p.
9. OECD. OECD Learning Compass 2030. – Paris: OECD Publishing, 2023.
10. Маҳкамов У. Ижтимоий педагогика. – Тошкент: Ўқитувчи, 2020. – 320 б.