OZIQ-OVQAT SANOATI BOSHQARUVINING SHAKLLANISHI VA TRANSFORMATSIYASI (1946-1991-YILLAR): O‘ZBEKISTONNING JANUBIY VILOYATLARI MISOLIDA
PDF

Keywords

oziq-ovqat sanoati
institutsional boshqaruv
O‘zbekiston SSR
Surxondaryo
Qashqadaryo
sovnarxoz
Gosagroprom
markazlashgan rejalashtirish.

How to Cite

OZIQ-OVQAT SANOATI BOSHQARUVINING SHAKLLANISHI VA TRANSFORMATSIYASI (1946-1991-YILLAR): O‘ZBEKISTONNING JANUBIY VILOYATLARI MISOLIDA. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(07), 1148-1155. https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i07.025

Abstract

Ushbu maqolada 1946-1991-yillarda sovet oziq-ovqat sanoatini boshqargan ma’muriy institutlar tizimining shakllanishi, qayta-qayta isloh qilinishi va yemirilishi O‘zbekistonning ikki janubiy viloyati – Surxondaryo va Qashqadaryo tajribasini qiyosiy tahlil qilish orqali o‘rganiladi. Statistik to‘plamlar, ilmiy nashrlar, mintaqaviy monografiyalar, me’yoriy-huquqiy hujjatlar hamda bitta og‘zaki tarix intervyusi materialiga tayangan holda to‘rt institutsional bosqich ko‘rib chiqiladi: 1946-yil martida shakllantirilgan tarmoq vazirliklari tizimi va 1953-yilgi yiriklashtirishlar; 1957-1965-yillardagi hududiy xalq xo‘jaligi kengashlari tajribasi; 1965-1985-yillarda tarmoq vazirliklarining tiklanishi; 1985- 1989-yillardagi Gosagroprom tajribasi hamda 1989-1991-yillardagi boshqaruv tizimining qayta tashkil etilishi va inqirozi. Uch darajali «ittifoq markazi – respublika markazi – viloyat» modeli asosida qurilgan tahlil janubiy viloyatlar oziq-ovqat sanoati tarkibida paxta xomashyosini qayta ishlash bilan bog‘liq yog‘-moy tarmog‘i ustuvor o‘rin egallaganini, qayta ishlash tarmoqlari notekis rivojlanganini, ketma-ket o‘tkazilgan qayta tashkil etishlarning birortasi qishloq xo‘jaligi, tayyorlov va qayta ishlash o‘rtasidagi muvofiqlashtirish muammosini hal eta olmaganini ko‘rsatadi.
PDF

References

[1] Nove A. An Economic History of the USSR, 1917-1991. – London: Penguin Books, 1992. – 473 p.

[2] Nove A., Newth J.A. The Soviet Middle East: A Model for Development? – London: George Allen & Unwin, 1967. – 160 p.

[3] Rumer B.Z. Soviet Central Asia: “A Tragic Experiment”. – Boston: Unwin Hyman, 1989. – 204 p.

[4] Kibita N. Soviet Economic Management under Khrushchev: The Sovnarkhoz Reform. – London; New York: Routledge, 2011. – 210 p.

[5] Conyngham W.J. The Modernization of Soviet Industrial Management. – Cambridge: Cambridge University Press, 1982. – 332 p.

[6] Gregory P.R., Stuart R.C. Soviet Economic Structure and Performance. – New York: Harper & Row, 1974. – 494 p.

[7] Hough J.F. The Soviet Prefects: The Local Party Organs in Industrial Decision-Making. – Cambridge (Mass.): Harvard University Press, 1969. – 416 p.

[8] Uzbekistan za godы devyatoy pyatiletki (1971-1975 gg.): kratkiy statisticheskiy sbornik. – Tashkent: Izdatelstvo SK KP Uzbekistana, 1976. – S. 23, 144-145, 169–170.

[9] Xaydarov I. O‘zbekiston sanoatining Sovet Ittifoqi yagona xalq xo‘jaligi kompleksidagi o‘rni (1945–1991-yillar) / mas’ul muharrir R.H.Murtazayeva. – Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik instituti, 2019. – 296 b.

[10] O preobrazovanii Soveta Narodnыx Komissarov SSSR v Sovet Ministrov SSSR i Sovetov Narodnыx Komissarov soyuznыx i avtonomnыx respublik – v Sovetы Ministrov soyuznыx i avtonomnыx respublik: Zakon SSSR ot 15 marta 1946 g. // Vedomosti Verxovnogo Soveta SSSR. – 1946. – № 10.

[11] [Ob obrazovanii obщesoyuznogo Ministerstva promыshlennosti prodovolstvennыx tovarov SSSR]: Ukaz Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR ot 24 avgusta 1953 g. // Vedomosti Verxovnogo Soveta SSSR. – 1953.

[12] O dalneyshem sovershenstvovanii organizatsii upravleniya promыshlennostyu i stroitelstvom: Zakon SSSR ot 10 maya 1957 g. // Vedomosti Verxovnogo Soveta SSSR. – 1957. – № 11. – St. 275.

[13] [Ob obrazovanii Sredne-Aziatskogo ekonomicheskogo rayona i organov yego upravleniya]: Postanovlenie SK KPSS i Soveta Ministrov SSSR ot 5 fevralya 1963 g.: [gazetnaya publikatsiya] // Pravda. – 1963. – 9 fevralya.

[14] Ob izmenenii sistemы organov upravleniya promыshlennostyu i preobrazovanii nekotorыx drugix organov gosudarstvennogo upravleniya: Zakon SSSR ot 2 oktyabrya 1965 g. // Vedomosti Verxovnogo Soveta SSSR. – 1965. – № 39. – St. 558.

[15] [Ob uprazdnenii Gosudarstvennogo agropromыshlennogo komiteta SSSR i obrazovanii Gosudarstvennoy komissii Soveta Ministrov SSSR po prodovolstviyu i zakupkam]: Postanovlenie Soveta Ministrov SSSR ot 10 aprelya 1989 g. // SP SSSR. – 1989.