Keywords
no‘xat
loviya
mosh
soya
zararkunandalar
biologik kurash
integratsiyalashgan himoya
IPM.
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston sharoitida yetishtiriladigan dukkakli ekinlarning asosiy zararkunandalari, ularning bioekologik xususiyatlari, tarqalishi, yetkazadigan zarari hamda ularga qarshi zamonaviy kurash usullari tahlil qilingan. Mamlakatimizda no‘xat, loviya, mosh, soya va yasmiq ekinlarida uchraydigan zararkunandalar hosildorlik va mahsulot sifatiga sezilarli salbiy ta'sir ko‘rsatadi. Tadqiqot davomida ilmiy adabiyotlar, O‘zbekiston olimlarining ishlari hamda xalqaro ilmiy manbalar qiyosiy tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, dukkakli ekinlarni zararkunandalardan himoya qilishda integratsiyalashgan himoya (IPM) tizimi eng samarali yondashuv hisoblanadi. Agrotexnik, biologik va kimyoviy usullarni uyg‘un qo‘llash zararkunandalar sonini iqtisodiy zarar yetkazish chegarasidan past darajada ushlab turishga imkon beradi hamda ekologik xavfsizlikni ta'minlaydi.References
1. Blackman, R. L., & Eastop, V. F. (2020). Aphids on the World's Plants. Wiley.
2. Dent, D. (2020). Insect Pest Management. CABI.
3. EPPO. (2022). Pest Risk Analysis for Agricultural Pests.
4. FAO. (2023). Integrated Pest Management Guidelines for Legume Crops. Rome.
5. Hoffmann, A. (1950). Faune de France: Curculionidae. Paris.
6. Kogan, M. (1998). Integrated Pest Management: Historical Perspectives and Contemporary Developments. Annual Review of Entomology, 43, 243–270.
7. Pedigo, L. P., & Rice, M. E. (2014). Entomology and Pest Management. Pearson.
8. Southgate, B. J. (1979). Biology of the Bruchidae. Annual Review of Entomology.
9. Xo‘jaev, Sh. T. (2019). Entomologiya va o‘simliklarni himoya qilish. Toshkent.
10. Abdurahmonov, A. va boshq. (2022). Qishloq xo‘jaligi ekinlari zararkunandalari. Toshkent.
11. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi. (2023). O‘simliklarni himoya qilish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar. Toshkent.
12. CABI. (2023). Crop Protection Compendium.
13. IPPC. (2023). International Standards for Phytosanitary Measures (ISPMs).
14. van Emden, H. F., & Harrington, R. (2017). Aphids as Crop Pests. CABI.
15. Hill, D. S. (2008). Pests of Crops in Warmer Climates and Their Control. Springer.
16. Yusupov I. M. (2025). Dukkakli don ekinlarining zararkunandalari. 97 bet. Entomologiya fanidan amaliy mashg’ulotlari. O’quv qo’llanma. 175 bet.
17. Yusupov I. M. (2025). O‘zbekistonda uchraydigan foydali entomofaglar. Monografiya. Qo‘qon DU, Biologiya kafedrasi. 162 bet.