Keywords
Anomopoda
zooplankton
Fargʻona vodiysi
Sariqamish koʻli
tur tarkibi
biologiya.
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada quyi qisqichbaqasimonlar (Crustacea: Branchiopoda) sinfiga kiruvchi Anomopoda Sars, 1865 kenja turkumi (Cladocera, shoxdor qisqichbaqachalar)ning tur tarkibi va biologik xususiyatlari Fargʻona vodiysining gʻarbiy qismida, Sirdaryoning chap sohilida joylashgan Sariqamish koʻli misolida yoritilgan. Fargʻona vodiysida tabiiy kelib chiqishga ega taxminan 30 ta koʻl mavjud boʻlib, ular hajmi, chuqurligi, suvining kimyoviy tarkibi va joylashuviga koʻra bir-biridan farq qiladi hamda shu asosda zooplankton tarkibi shakllanadi. 2024–2026-yillar davomida Sariqamish koʻlida olib borilgan mavsumiy sifat tadqiqotlari natijasida jami 35 tur zooplankton organizmi qayd etilgan, ulardan 17 tasi Rotifera, 10 tasi Cladocera va 8 tasi Copepoda sinfiga mansub. Cladocera tarkibida Anomopoda kenja turkumining Ceriodaphnia, Simocephalus vetulus, Bosmina longirostris, Moina micrura kabi turlari, shuningdek Chydoridae va Macrothricidae oilalari vakillari qayd etilgan. Koʻlning yorugʻlik yetarli, oʻsimlikka boy sohilboʻyi (litoral) zonasida qisqichbaqasimonlar soni va tur tarkibi pelagik qismga nisbatan yuqoriroq boʻlgan. Zooplanktonning eng yuqori rivojlanishi yoz oylariga toʻgʻri kelgan (230–311 ming dona/m³, biomassa 3,12–3,85 g/m³). Olingan natijalar Fargʻona vodiysining boshqa suv havzalari boʻyicha toʻplangan maʼlumotlar bilan solishtirilgan.References
1. Abdinazarov X.X. Fargʻona vodiysi suv havzalari zooplanktoni: PhD dissertatsiyasi avtoreferati. — Toshkent, 2018. — 18 b.
2. Abdinazarov X.X., Madumarov M.J., Haydarov S.M. Zooplankton of Sarikamish Lake (Uzbekistan) // Open Access Library Journal. — 2019. — Vol. 6, e5288. https://doi.org/10.4236/oalib.1105288
3. Berner D.N., Rakhmatullaeva I.K. Oʻzbekiston Daphniidae oilasi vakillarining morfo-ekologik xilma-xilligi. — 2001.
4. Dadykin I.A., Volkova P.A., Madumarov M.J., Madumarova S.O., Ginatullina E.N., Kotov A.A. Revised checklist of Branchiopoda (Crustacea) in Uzbekistan highlights existing blind spots in the knowledge of regional fauna // Zoological Studies. — 2026. — Vol. 65:07.
5. Kamilov V.G. Features of Reproductive Biology of Fish Species Cultivated in Uzbekistan. — Toshkent, 2019. — 31 b.
6. Kartasheva N.V., Isakova E.F., Nedosekin A.G. Zooplankton // Prakticheskaya gidrobiologiya. Presnovodnye ekosistemy. — Moskva: Izd-vo MGU, 2006. — S. 165–245.
7. Korovchinsky N.M., Sinev A.Yu., Kotov A.A. va boshq. Zamonaviy jahon Cladocera taksonomiyasi va tarqalish tiplari boʻyicha umumlashtiruvchi tahlil. — 2021.
8. Kotov A.A. Sharqiy Osiyo qisqichbaqasimonlari tarqalish tiplarini tasniflash tizimi. — 2016.
9. Kuzmetov A.R. Zooplankton of Fish Ponds of Uzbekistan. — Toshkent: FA nashriyoti, 1999. — 16 b.
10. Kuzmetov A.R., Abdinazarov X.X. Ecological-faunistic characteristic of reservoirs zooplankton in Uzbekistan // European Journal of Technical and Natural Sciences. — 2016. — No. 1–2. — S. 3–6.
11. Kuzmetov A.R., Abdinazarov X.X. Seasonal succession of the qualitative composition of zooplankton in Uzbekistan's reservoirs // Path of Science. — 2017. — No. 3. — S. 27–29.
12. Manuilova E.F. Vetvistousye rachki (Cladocera) fauny SSSR. — Moskva–Leningrad: Nauka, 1964.
13. Mirabdullaev I.M., Abdurahimova A.N., Kuzmetov A.R., Abdinazarov X.X. Crustacea va Copepoda Uzbekistana. — Toshkent, 2012. — 98 b.
14. Mirabdullayev I.M. Oʻzbekiston Moinidae oilasi vakillari taksonomik revizyasi. — 1998.
15. Mukhamediev A.M. Fargʻona vodiysi suv havzalari gidrobiologiyasi. — Toshkent: Fan, 1967. — 275 b.
16. Mustafaeva Z.A., Mirzaev U.T., Kamilov B.G. Metodika oborudovaniya obyektov gidrobiologicheskogo monitoringa v Uzbekistane. — Toshkent, 2017. — S. 34–49.
17. Rakhmatullaeva I.K. Oʻzbekiston Cladocera turlarining onlayn roʻyxati (checklist), 88 takson. — 2007.
18. Rogers D.C., Korovchinsky N.M. va boshq. Branchiopoda: aniqlash kalitlari va umumiy biologiyasi // Thorp and Covich's Freshwater Invertebrates. — 2019.
19. Smirnov N.N. Fauna SSSR. Vetvistousye rachki semeystva Chydoridae. — Leningrad: Nauka, 1971.
20. Tashpulatov E.A. Gidrobiologiya vodoyomov zapadnoy chasti Ferganskoy doliny. — Toshkent, 1975. — 24 b.
21. Yuldashov M.A. Biological Bases of Increasing Fish Productivity in Various Water Reservoirs in Uzbekistan. — Toshkent, 2019. — 28 b.