Abstract
Hozirda yurak-qon tomir kasalliklari dunyo miqyosida insonlar orasida nogironlik va o‘limga olib keluvchi yetakchi sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Mazkur kasalliklarni erta aniqlash, samarali davolash va kardiojarrohlik amaliyotini zamonaviy uslublar bilan takomillashtirishda yurak anatomiyasining klinik jihatdan mukammal o‘rganilishi alohida ahamiyat kasb etadi. So‘nggi yillarda ko‘p kesimli kompyuter tomografiyasi (MDCT), magnit-rezonans tomografiya (MRT), uch o‘lchamli exokardiyografiya hamda raqamli anatomik rekonstruksiya texnologiyalarining rivojlanishi yurakning morfologik va funksional tuzilishini yokida patologik holatlarni yuqori aniqlikda baholash imkoniyatlarini kengaytirmoqda. Bu esa kardiologiya va invaziv kardiojarrohlikda anatomik bilimlar hamda ko‘nikmalarning amaliy ahamiyatini yanada oshirdi. Quyidagi tahliliy maqolada, zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida yurakning klinik anatomiyasiga oid yangi ilmiy qarashlarni tahlil qilish hamda ularning zamonaviy diagnostika, interventsion muolajalar va kardiojarrohlik amaliyotidagi o‘rnini ilmiy jihatdan baholash haqida ma’lumotlar aks ettirilgan.References
1. Anderson RH, Ho SY, Redmann K, Sánchez-Quintana D, Lunkenheimer PP. The anatomical arrangement of the myocardial cells making up the ventricular mass. Eur J Cardiothorac Surg. 2005;28(4):517–525.
2. Anderson RH, Brown NA. The anatomy of the heart revisited. Anat Rec. 1996;246(1):1–7.
3. Anderson RH, Ho SY, Brecker SJ. Anatomic basis of cross-sectional echocardiography. Heart. 2001;85(6):716–720.
4. Anderson RH. Clinical anatomy of the aortic root. Heart. 2000;84(6):670–673.
5. Anderson RH, Razavi R, Taylor AM. Cardiac anatomy revisited. J Anat. 2004;205(3):159–177.
6. Drake RL, Vogl W, Mitchell AWM. Gray's Anatomy for Students. 4th ed. Philadelphia: Elsevier; 2020.
7. Standring S, editor. Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd ed. London: Elsevier; 2021.
8. Moore KL, Dalley AF, Agur AMR. Clinically Oriented Anatomy. 9th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2023.
9. Ho SY, Nihoyannopoulos P. Anatomy, echocardiography, and normal right ventricular dimensions. Heart. 2006;92(Suppl I):i2–i13.
10. Cosio FG, Anderson RH, Kuck KH, Becker A, Davies MJ, et al. Living anatomy of the atrioventricular junctions: A guide to electrophysiologic mapping. Circulation. 1999;100:E31–E37.
11. Kato R, Lickfett L, Meininger G, Dickfeld T, Wu R, et al. Pulmonary vein anatomy in patients undergoing catheter ablation of atrial fibrillation: Lessons learned by use of magnetic resonance imaging. Circulation. 2003;107(15):2004–2010.
12. American Heart Association Writing Group on Myocardial Segmentation and Registration for Cardiac Imaging. Standardized myocardial segmentation and nomenclature for tomographic imaging of the heart. Circulation. 2002;105(4):539–542.
13. Loukas M, Bilinsky E, Bilinsky S, Blaak C, Tubbs RS, Anderson RH. The anatomy of the coronary arteries. Clin Anat. 2009;22(1):114–125.
14. Saremi F, Sánchez-Quintana D, Mori S, Muresian H, Spicer DE, et al. Fibrous skeleton of the heart: Anatomic overview and evaluation of pathologic conditions with CT and MR imaging. Radiographics. 2017;37(5):1330–1351.
15. Cabrera JA, Sánchez-Quintana D, Farré J, Rubio JM, Ho SY. The architecture of the left ventricular outflow tract: Relevance to interventional cardiology. Heart. 1998;80(1):78–83.