Abstract
Ushbu tadqiqot Jizzax viloyati (Baxmal, G‘allaorol), kabi ikki xil hududda lishaynik turlarining xilma-xilligini aniqlashga, shuningdek, ularning atrof-muhit bioindikatorlari sifatidagi ekologik rolini tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqot natijasida to‘rt tur lishaynik aniqlangan: Protoparmeliopsis muralis, Xanthoria elegans, Lecanora argopholis va Diploschistes scruposus. Ushbu turlar turli substratlarga (daraxt po‘stlog‘i, toshlar va boshqa) moslashgan va atrof-muhit o‘zgarishlariga, ayniqsa havo ifloslanishiga sezgirlik ko‘rsatgan. Zamburug‘lar va fotobiontlar (suv o‘tlari/sianobakteriyalar) o‘rtasidagi mutualistik simbioz lishayniklarning chegaralangan yashash muhitlarida chidamliligini ta’minlovchi asosiy omil hisoblanadi.References
1. Australian National Botanic Gardens. (n.d.). Australian Biological Resources Study – Lichens [Online ma'lumotlar bazasi]. https://www.anbg.gov.au
2. Basten, F., Hasairin, A., & Sudibyo, M. (2021). Keanekaragaman Jenis Liken (Lumut Kerak) di Kawasan Tahura Bukit Barisan. Surabaya: Global Aksara Pers.
3. Consortium of Lichen Herbaria. (n.d.). Lichens Database [Online ma'lumotlar bazasi]. https://lichenportal.org
4. Estiyantara, N. S. (2022). Analisis Sinergi Pokdarwis Desa Gondosuli dan Perhutani dalam Pengelolaan Wisata Bukit Mongkrang Karanganyar Jawa Tengah. Altasia: Jurnal Pariwisata Indonesia, 4(1), 34-44. https://doi.org/10.37253/altasia.v4i1.6287
5. Fithri, S. Z. E. (2018). Identifikasi Lichenes di Brayeun Kecamatan Leupung Kabupaten Aceh Besar. In Prosiding Seminar Nasional Biotik (pp. 151-156).
6. GBIF (Global Biodiversity Information Facility). Retrieved March 12, 2024, from GBIF. Interactwebsite: https://www.gbif.org/
7. Hutasuhut, M. A., Febriani, H., & Devi, S. (2021). Identifikasi dan Karakteristik Habitat Jenis Lumut Kerak di Taman Wisata Alam Sicikeh-Cikeh Kabupaten Dairi Sumatera Utara. Jurnal Biolokus, 4(1), 43-54. https://doi.org/10.30821/biolokus.v4i1.957
8. Index Fungorum. (n.d.). Index Fungorum Database [Online ma'lumotlar bazasi]. http://www.indexfungorum.org
9. Integrated Taxonomic Information System (ITIS). (n.d.). ITIS Standard Report Page [Online ma'lumotlar bazasi]. https://www.itis.gov
10. Inventaire National du Patrimoine Naturel (INPN). (n.d.). Protoparmeliopsis muralis (Schreb.) M. Choisy, 1929 var. muralis [Veb-sahifa]. https://inpn.mnhn.fr
11. Landcare Research New Zealand. (n.d.). Flora of New Zealand Lichens – Revised Second Edition [Online ma'lumotlar bazasi]. https://www.landcareresearch.co.nz
12. Lichens Marins. (n.d.). Diploschistes scruposus (Schreb.) Norman [Veb-sahifa]. https://www.lichensmarins.org
13. Madjeni, H. D., Bullu, N. I., & Hendrik, A. C. (2019). Keanekaragaman Lumut Kerak (Lichen) sebagai Bioindikator Pencemaran Udara di Taman Wisata Alam Camplong Kabupaten Kupang. Indigenous Biologi: Jurnal Pendidikan dan Sains Biologi, 2(2), 65-72. https://doi.org/10.33323/indigenous.v2i2.37
14. Mulyadi, M. (2018). Jenis Lichenes di Kawasan Gugop Pulo Breuh Kecamatan Pulo Aceh Kabupaten Aceh Besar. BIOTIK: Jurnal Ilmiah Biologi Teknologi dan Kependidikan, 5(2), 83-87. https://doi.org/10.22373/biotik.v5i2.3014
15. Muvidha, A. (2020). Lichen di Jawa Timur. Tulungagung: Akademia Pustaka.
16. Norkulov, M., Khaydarov, K. and Umurzakova, Z. (2021) Taxonomy and Ecology of the Lichens of the Ohaliksai River Basin. American Journal of Plant Sciences, 12, 1380-1386. doi: 10.4236/ajps.2021.129097.
17. Norqulov M.M., Hudoyberganov N.A., Haydarov X.Q., Hamroyeva M.M., Atmosfera tarkibidagi radionuklidlarni biomonitoring qilishda lishayniklardan foydalanish Xorazm mamun akademiyasi axborotnomasi. 5/1. 2023-yil. 52-57 b.
18. Nuryani, E., Hutasuhut, M. A., & Idami, Z. (2023). Keragaman Lumut Kerak (Lichenes) di Resort 6 Taman Nasional Batang Gadis (TNBG) Sumatera Utara. BIOEDUSAINS: Jurnal Pendidikan Biologi dan Sains, 6(1), 138-150. https://doi.org/10.31539/bioedusains.v6i1.5776
19. Orange, A. (2020). Lithocalla (Ascomycota, Lecanorales), a New Genus of Leprose Lichens Containing Usnic Acid. Lichenologist, 52(6), 425-435. https://doi.org/10.1017/S0024282920000419
20. Pratama, A., & Trianto, M. (2020). Diversity of Lichen in Mangrove Forest of Tomoli Village Parigi Moutong Regency. BIO-EDU: Jurnal Pendidikan Biologi, 5(3), 140-150. https://doi.org/10.32938/jbe.v5i3.730
21. Rahayu, R. C., & Roziaty, E. (2018). Studi Lichen pada Berbagai Tumbuhan Inang di Kecamatan Laweyan, Kota Surakarta. In Seminar Nasional Pendidikan Biologi dan Saintek III (pp. 338-344). Surakarta, Indonesia: Universitas Muhammadiyah Surakarta.
22. Raslina, H., Dharmawibawa, I. D., & Safnowandi, S. (2018). Diversity of Medicinal Plants in National Park of Rinjani Mountain in Order to Arrange Practical Handout of Phanerogamae Systematics. Bioscientist: Jurnal Ilmiah Biologi, 4(1), 1-6. https://doi.org/10.33394/bioscientist.v4i1.210
23. Roziaty, E. (2016). Lichen: Karakteristik Anatomis dan Reproduksi Vegetatifnya. Jurnal Pena Sains, 3(1), 44-53. https://doi.org/10.21107/jps.v3i1.1118
24. Suniyanti, S., Mahrus, M., & Mertha, I. G. (2022). The Diversity of Lichens in the Tourist Area of the Stokel Waterfall Central Lombok. Jurnal Biologi Tropis, 22(2), 660-667. https://doi.org/10.29303/jbt.v22i2.3586
25. Supriati, R., Helmiyetti, H., & Agustian, D. (2021). Keragaman Lumut Kerak pada Tanaman Teh (Camellia sinensis (L.) Kuntze) di Perkebunan Teh PT. Sarana Mandiri Mukti Kabupaten Kepahiang Provinsi Bengkulu. Berita Biologi, 20(1), 137-145. https://doi.org/10.14203/beritabiologi.v20i1.3944
26. Susilawati, P. R. (2017). Fructicose dan Foliose Lichen di Bukit Bibi, Taman Nasional Gunung Merapi. Jurnal Penelitian, 21(1), 12-21.
27. Yuliani, R., Imaningsih, W., & Yuwati, T. W. (2021). Lichen as Bioindicator of Air Quality at Buffer Zone of Banjarbaru Town. Jurnal Galam, 2(1), 54-65. https://doi.org/10.20886/glm.2021.2.1.54-65