TURLI XALQLAR MIFOLOGIYASIDAGI YETAKCHI MAVSUMIY TIMSOLLARNING SEMANTIK VA RAMZIY XUSUSIYATLARI
PDF

Keywords

Ayoz bobo
Jack Frost
Santa Claus
Karachun
Ded Moroz
qish mifologiyasi
mavsumiy personaj
folklor
lingvomadaniyat
qiyosiy tahlil.

How to Cite

TURLI XALQLAR MIFOLOGIYASIDAGI YETAKCHI MAVSUMIY TIMSOLLARNING SEMANTIK VA RAMZIY XUSUSIYATLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(7), 860-868. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i07.134

Abstract

Mazkur maqolada qish fasli bilan bog‘liq mifologik personajlarning — o‘zbek folkloridagi Ayoz bobo (Qor bobo), ingliz mifologiyasidagi Jack Frost va Santa Claus, slavyan an’anaviy tasavvurlaridagi Karachun va Ded Moroz obrazlarining — lingvomadaniy va qiyosiy tahlili amalga oshiriladi. Tadqiqot ushbu personajlarning kelib chiqishi, ramziy mazmuni, qiyofasi va marosimiy vazifalari o‘rtasidagi o‘xshashlik hamda farqlarni aniqlashga qaratilgan. Maqolada turkiy xalqlar mifologiyasida Ayoz bobo obrazining prototipi sifatida Oltoy va Sibir mintaqalarida shakllangan qadimiy tasavvurlar asosiy o‘rin tutishi, bu obrazning keyinchalik qo‘shni xalqlar folkloriga ta’sir ko‘rsatganligi haqida mulohazalar yuritiladi.
PDF

References

1. C. Davis, "Left Your Window Silver White: Jack Frost & Winter Wonder," Vault of Thoughts, Dec. 2019. [Online]. Available: http://www.vaultofthoughts.com/2019/12/04/jack-frost-winter-wonder/. [Accessed: 12-Mar-2025].

2. P. Simons, "Weather Eye: Who is Jack Frost?" The Times, Dec. 04, 2014. [Online]. Available: https://www.thetimes.com/travel/advice/weather-eye-who-is-jack-frost-nck2mf3vzcs. [Accessed: 25-Mar-2025]; "Jack Frost," Indobase. [Online]. Available: https://www.indobase.com/holidays/christmas/characters/jack-frost.html. [Accessed: 25-Mar-2025].

3. B. F. Bland, L. L. Vookles, and W. H. Gerdts, Paintbox Leaves: Autumnal Inspiration from Cole to Wyeth. Hudson River Museum, 2010, p. 41.

4. Round About Our Coal Fire, or Christmas Entertainments, 4th ed. London, 1734, p. 6.

5. P. Simons, "Weather Eye: Who is Jack Frost?" The Times, Dec. 04, 2014. [Online]. Available: https://www.thetimes.com/travel/advice/weather-eye-who-is-jack-frost-nck2mf3vzcs. [Accessed: 25-Mar-2025].

6. “Karachun (Korochun),” Calend.ru. [Online]. Available: https://www.calend.ru/holidays/0/0/1703/. [Accessed: 05-Nov-2024].

7. С. А. Токарев, Религиозные верования восточнославянских народов XIX – начала XX в. Москва: Издательство Академии наук СССР, 1957, с. 109; В. В. Иванов, Русский мифологион: учебное пособие. Петрозаводск: Изд-во КГПУ, 1998, с. 120.

8. "Karachun (Korochun)," Calend.ru. [Online]. Available: https://www.calend.ru/holidays/0/0/1703/. [Accessed: 05-Nov-2024].

9. Р. Г. Назиров, «Истоки сюжета "Кащеева смерть в яйце"», в Фольклор народов РСФСР. Современное состояние фольклорных традиций и их взаимодействие, вып.

16. Уфа: Изд-во Башкирского государственного университета, 1989, с. 36.

10. Ю. В. Попович, Молдавские новогодние праздники: XIX – начало XX в. Кишинёв: Штиинца, 1974, с. 144.

11. B. Kit, "Kevin Hart in Talks to Play Santa Claus in Disney's 'Dashing Through the Snow'," The Hollywood Reporter,

2016. ISSN 0018-3660.

12. "Kak vyglyadit Ded Moroz v Tadzhikistane," VKontakte. [Online]. Available: https://vk.com/wall-213221748_28212. [Accessed: 12-Jan-2025].

13. "Weihnachtsmann. Ded Moroz ili AYAZ ATA? Tyurkskaya mifologiya," Prezi. [Online]. Available: https://prezi.com/ccamhwqqr8oj/weihnachtsmann-santa-claus-oder-ayaz-ata/. [Accessed: 05-Jan-2025].

14. A. Abdurahmonov, Turkiy adabiyotning qadimgi davri (Eng qadimdan islomgacha bo'lgan davr). Toshkent: Yangi asr avlodi, 2005, b. 31.

15. A. Abdurahmonov, Turkiy adabiyotning qadimgi davri (Eng qadimdan islomgacha bo'lgan davr). Toshkent: Yangi asr avlodi, 2005, b. 32.

16. Л. В. Соловьёв, Очарованный принц. Москва: Теревинф, 2015, 304 с.

17. А. Асов, «Новый год в Средней Азии. Каков ты местный Дед Мороз – Аяз Ата со Снегуркой – Аяз Гыз», Dzen.ru. [Online]. Available: https://dzen.ru/a/Y5HuOMbFCzsTgIRI. [Accessed: 21-Feb-2025].

18. "Navro'z", T. Mirzayev, M. Jo'rayev, tuzuvchilar. Toshkent: Fan, 1992, b. 19.

19. Н. Маллаев, Навоий ва халқ ижодиёти. Тошкент, 1974, бб. 99–100.