Abstract
Maqolada John Greenning “The Fault in Our Stars” romanidagi o‘smirlar muloqoti pragmatikasi hamda uning o‘zbekcha tarjimasida yoshlar diskursini adekvat qayta yaratish muammolari tahlil qilinadi. YA (young adult) matnning kommunikativ qiymati ko‘pincha sujetdan ko‘ra dialoglarning “ovoz”ida, ya’ni qahramonlarning o‘zaro qanday gaplashishida namoyon bo‘ladi. O‘smirlar nutqi sotsiolingvistik jihatdan substandart birliklar (slang), diskurs markerlari (I mean, like, you know), intensivatorlar (really, super), hazil va kinoya, tabular va evfemizmlar, lakunar qisqartmalar (matnli xabarlar), shuningdek, yaqinlikni quruvchi murojaat shakllari bilan tavsiflanadi. Ushbu birliklar nafaqat ma’no beradi, balki ijtimoiy identitetni yaratadi: qahramon “kattalardek” gapirmaydi, u o‘z guruhining tili bilan yashaydi. Tarjimada esa ko‘pincha normativ adabiy tilga tekislash (neytrallashuv), tabu leksikani yumshatish yoki tushirib qoldirish, diskurs markerlarini yo‘qotish kabi holatlar o‘smirona tovushni pasaytiradi. Maqolada pragmatik adekvatlikni baholash uchun mezonlar (illokutsion moslik, ekspressivlik, politeness dinamikasi, sotsiolingvistik belgililik) taklif etiladi va o‘zbek tilining imkoniyatlariga tayanib, funktsional analog, kompensatsiya, pragmatik adaptatsiya hamda minimal transliteratsiya strategiyalari asoslanadi.References
1. Androutsopoulos, J. (2008). Potentials and Limitations of Discourse-Centred Online Ethnography. Language@Internet, 5.
2. Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Oxford: Clarendon Press.
3. Baker, M. (1992). In Other Words: A Coursebook on Translation. London–New York: Routledge.
4. Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Dumas, B. K., & Lighter, J. (1978). Is Slang a Word for Linguists? American Speech, 53(1), 5–17.
6. Eckert, P. (2000). Linguistic Variation as Social Practice. Oxford: Blackwell.
7. Fedosova, A. S. (2023). Osobennosti perevoda na russkiy yazyk molodezhnogo slenga (PDF maqola). BDU elektron resursi.
8. Grebennikova, I. A. (2021). Pragmatika perevoda slengizmov (na materiale molodyozhnogo seriala Grown-ish). (Ilmiy maqola). CyberLeninka.
9. Green, J. (2012). The Fault in Our Stars. New York: Dutton Books / Penguin Books.
10. Grice, H. P. (1975). Logic and Conversation. In P. Cole & J. Morgan (Eds.), Syntax and Semantics, Vol. 3: Speech Acts (pp. 41–58). New York: Academic Press.
11. House, J. (2015). Translation Quality Assessment: Past and Present. London–New York: Routledge.
12. In-Academy. (2025). Tarjimada pragmatika tushunchasi (maqola/PDF). In-Academy.uz platformasi.
13. Kitobxon.com. (2020). “Yulduzlar aybdor” kitobi: tarjimon, nashriyot, ISBN haqidagi ma’lumotlar. Kitobxon.com onlayn katalogi.
14. Mattiello, E. (2008). An Introduction to English Slang. Milano: Polimetrica.
15. Nazrullayeva, G. K. (2023). Tarjimashunoslikda personaj nutqi berilishida pragmatik asoslar. Problems and scientific solutions, 2(7), 11–16. DOI: 10.5281/zenodo.8378335.
16. Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. London: Prentice Hall.
17. Nida, E. A. (1964). Toward a Science of Translating. Leiden: E. J. Brill.
18. Partridge, E. (2004). A Dictionary of Slang and Unconventional English (8th ed.). London: Routledge.
19. Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge: Cambridge University Press.
20. Sperber, D., & Wilson, D. (1995). Relevance: Communication and Cognition (2nd ed.). Oxford: Blackwell.
21. Venuti, L. (1995). The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London–New York: Routledge.
22. Sapayeva, F. D. (2024). Tarjima nazariyasi va amaliyoti: o‘quv qo‘llanma. (PDF).
23. Zand, F., & Nazari Robati, F. Z. (2020). Translation of slang in “Diaries of a Wimpy Kid” and “The Brilliant World of Tom Gates” novels. Zaban Pazhuhi, 11(33), 161–182. DOI: 10.22051/jlr.2018.18609.1482.
24. O‘zbekcha Vikipediya. (2020). “Yulduzlar aybdor” maqolasi (nashr ma’lumotlari, ISBN).