Abstract
Maqolada xitoy tilidagi 才 (cái) va 就 (jiù) elementlarining subyektivlik (主观性) ifodalashdagi roli tahlil qilinadi. Shen Jiaxuan taʼkidlaganidek, subyektivlik — tilda soʻzlovchining oʻz nuqtai nazari, munosabati va bahosining aks etishidir. Tadqiqotda koʻrsatilishicha, 才 va 就 gapning obyektiv mazmunini oʻzgartirmaydi, balki unga soʻzlovchining subyektiv pozitsiyasini qoʻshadi. Bu rol subyektivlikning uch oʻlchamida namoyon boʻladi: nuqtai nazar (bir xil dalilni «erta» yoki «kech» deb qadrash), hissiyot (就 — ijobiy, 才 — salbiy baho) va epistemik mulohaza (kutilmaga nisbatan baho, shart turini belgilash). Shuningdek, bu elementlarning subyektivlashuv (主观化) jarayoni koʻrib chiqiladi. Xulosalar oʻzbek tiliga tarjima bilan bogʻlanadi.References
1. Abdurahmonov Gʻ. Oʻzbek tili grammatikasi (Sintaksis). — Toshkent: Fan, 1991. — 415 b.
2. Biq Yung-O. The Semantics and Pragmatics of cai and jiu in Mandarin Chinese: PhD dissertation. — Ithaca: Cornell University, 1984. — 173 p.
3. Finegan E. Subjectivity and Subjectivisation: An Introduction // Subjectivity and Subjectivisation: Linguistic Perspectives / Ed. by D. Stein, S. Wright. — Cambridge: Cambridge University Press, 1995. — P. 1–15.
4. Lai Huei-ling. Rejected Expectations: The Scalar Particles cai and jiu in Mandarin Chinese // Linguistics. — 1999. — Vol. 37, No. 4. — P. 625–661.
5. Langacker R. W. Subjectification // Cognitive Linguistics. — 1990. — Vol. 1, No. 1. — P. 5–38.
6. Lyons J. Semantics. Vol. 2. — Cambridge: Cambridge University Press, 1977. — P. 374–897.
7. Nida E. A. Toward a Science of Translating. — Leiden: Brill, 1964. — 331 p.
8. Thomas J. Cross-cultural Pragmatic Failure // Applied Linguistics. — 1983. — Vol. 4, No. 2. — P. 91–112.
9. Traugott E. C. Subjectification in Grammaticalization // Subjectivity and Subjectivisation: Linguistic Perspectives / Ed. by D. Stein, S. Wright. — Cambridge: Cambridge University Press, 1995. — P. 31–54.
10. Бархударов Л. С. Язык и перевод: Вопросы общей и частной теории перевода. — Москва: Международные отношения, 1975. — 240 с.
11. Комиссаров В. Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). — Москва: Высшая школа, 1990. — 253 с.
12. 陈小荷. 主观量问题初探——兼谈副词“就”“才”“都” // 世界汉语教学. — 1994. — 第4期. — 页18–24.
13. 金立鑫, 杜佳俊. “就”与“才”主观量对比研究 // 语言科学. — 2014. — 第13卷, 第2期. — 页140–153.
14. 沈家煊. 语言的“主观性”和“主观化” // 外语教学与研究. — 2001. — 第4期. — 页268–275.
15. 周守晋. “主观量”的语义信息特征与“就”“才”的语义 // 北京大学学报 (哲学社会科学版). — 2004. — 第41卷, 第3期. — 页121–131.