Abstract
Mazkur maqola xitoy tilidan o'zbek tiliga subtitr tarjimasi jarayonida madaniy ekvivalentlikni ta'minlash strategiyalarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqot obyekti sifatida Chen Sicheng rejissyorligidagi 《唐人街探案》 ("Xitoy mahallasi detektivi", 2015) komediya-detektiv filmining subtitrlari tanlab olindi. Tadqiqotning nazariy asosini Nida, Newmark, Aixelá, Gottlieb va Díaz Cintasning audiovizual tarjima nazariyalari tashkil etadi. Filmdan aniqlangan 124 ta madaniy jihatdan yuklangan segment tavsifiy-qiyosiy tahlil metodi asosida o'rganildi. Natijalarga ko'ra, naturallashtirish (34,7%) va cheklangan universalizatsiya (17,7%) strategiyalari ustunlik qiladi, bu o'zbek tomoshabinining xitoy realiylariga oshnoligi past bo'lgan sharoitda tushunarlilikka ustuvor ahamiyat berilishini ko'rsatadi. Tadqiqot xitoy-o'zbek til juftligi uchun subtitr tarjimasining nazariy-amaliy asoslarini shakllantirishga xizmat qiladi.References
1. Aixelá, J. F. (1996). Culture-specific items in translation. In R. Álvarez & M. C.-Á. Vidal (Eds.), Translation, power, subversion (pp. 52-78). Multilingual Matters.
2. Díaz Cintas, J., & Remael, A. (2007). Audiovisual translation: Subtitling. St. Jerome Publishing.
3. Gottlieb, H. (1992). Subtitling - A new university discipline. In C. Dollerup & A. Loddegaard (Eds.), Teaching translation and interpreting (pp. 161-170). John Benjamins.
4. Gottlieb, H. (1994). Subtitling: Diagonal translation. Perspectives: Studies in Translatology, 2(1), 101-121.
5. Katan, D. (2004). Translating cultures: An introduction for translators, interpreters and mediators (2nd ed.). St. Jerome Publishing.
6. Li, Y. (2001). 字幕翻译的策略 [Subtitling strategies]. Chinese Translators Journal, 2001(4), 38-40.
7. Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.
8. Nida, E. A. (1964). Toward a science of translating. Brill.
9. Pedersen, J. (2011). Subtitling norms for television: An exploration focussing on extralinguistic cultural references. John Benjamins.
10. Qian, S. (2000). 影视翻译——翻译园地中愈来愈重要的领域 [Film and TV translation: An increasingly important field of translation]. Chinese Translators Journal, 2000(1), 61-65.
11. Toury, G. (1995). Descriptive translation studies and beyond. John Benjamins.
12. Zhang, C. (1998). 影视翻译初探 [A preliminary study of film and TV translation]. Chinese Translators Journal, 1998(2), 49-52.