XITOY FILMLARINI O'ZBEK TILIGA SUBTITR TARJIMA QILISHDA MADANIY EKVIVALENTLIKNI TA'MINLASH STRATEGIYALARI (《唐人街探案》 filmi misolida)
PDF

Keywords

subtitr tarjimasi
madaniy ekvivalentlik
madaniy realiylar
audiovizual tarjima
tarjima strategiyalari
naturallashtirish
chet ellashtirish
xitoy kinematografiyasi
《唐人街探案》.

How to Cite

XITOY FILMLARINI O’ZBEK TILIGA SUBTITR TARJIMA QILISHDA MADANIY EKVIVALENTLIKNI TA’MINLASH STRATEGIYALARI (《唐人街探案》 filmi misolida). (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(7), 366-371. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i07.057

Abstract

Mazkur maqola xitoy tilidan o'zbek tiliga subtitr tarjimasi jarayonida madaniy ekvivalentlikni ta'minlash strategiyalarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqot obyekti sifatida Chen Sicheng rejissyorligidagi 《唐人街探案》 ("Xitoy mahallasi detektivi", 2015) komediya-detektiv filmining subtitrlari tanlab olindi. Tadqiqotning nazariy asosini Nida, Newmark, Aixelá, Gottlieb va Díaz Cintasning audiovizual tarjima nazariyalari tashkil etadi. Filmdan aniqlangan 124 ta madaniy jihatdan yuklangan segment tavsifiy-qiyosiy tahlil metodi asosida o'rganildi. Natijalarga ko'ra, naturallashtirish (34,7%) va cheklangan universalizatsiya (17,7%) strategiyalari ustunlik qiladi, bu o'zbek tomoshabinining xitoy realiylariga oshnoligi past bo'lgan sharoitda tushunarlilikka ustuvor ahamiyat berilishini ko'rsatadi. Tadqiqot xitoy-o'zbek til juftligi uchun subtitr tarjimasining nazariy-amaliy asoslarini shakllantirishga xizmat qiladi.
PDF

References

1. Aixelá, J. F. (1996). Culture-specific items in translation. In R. Álvarez & M. C.-Á. Vidal (Eds.), Translation, power, subversion (pp. 52-78). Multilingual Matters.

2. Díaz Cintas, J., & Remael, A. (2007). Audiovisual translation: Subtitling. St. Jerome Publishing.

3. Gottlieb, H. (1992). Subtitling - A new university discipline. In C. Dollerup & A. Loddegaard (Eds.), Teaching translation and interpreting (pp. 161-170). John Benjamins.

4. Gottlieb, H. (1994). Subtitling: Diagonal translation. Perspectives: Studies in Translatology, 2(1), 101-121.

5. Katan, D. (2004). Translating cultures: An introduction for translators, interpreters and mediators (2nd ed.). St. Jerome Publishing.

6. Li, Y. (2001). 字幕翻译的策略 [Subtitling strategies]. Chinese Translators Journal, 2001(4), 38-40.

7. Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.

8. Nida, E. A. (1964). Toward a science of translating. Brill.

9. Pedersen, J. (2011). Subtitling norms for television: An exploration focussing on extralinguistic cultural references. John Benjamins.

10. Qian, S. (2000). 影视翻译——翻译园地中愈来愈重要的领域 [Film and TV translation: An increasingly important field of translation]. Chinese Translators Journal, 2000(1), 61-65.

11. Toury, G. (1995). Descriptive translation studies and beyond. John Benjamins.

12. Zhang, C. (1998). 影视翻译初探 [A preliminary study of film and TV translation]. Chinese Translators Journal, 1998(2), 49-52.