REALIYA VA UNGA YONDOSH HODISALAR
PDF

Keywords

realiya
ekvivalentsiz leksika
ekzotizm
lokalizm
etnografizm
lakuna
lingvokulturema
ramz
stereotip
pretsedent birlik
milliy-madaniy komponent.

How to Cite

REALIYA VA UNGA YONDOSH HODISALAR. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(7), 130-138. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i07.021

Abstract

Ushbu maqolada tilshunoslik va tarjimashunoslikning dolzarb masalalaridan biri bo‘lgan realiya va uning mohiyati tadqiq etiladi. Maqolaning maqsadi realiya hodisasini ekvivalentga ega bo‘lmagan leksika, ekzotizm, lokalizm, etnografizm va lakuna kabi yondosh lisoniy tushunchalardan farqlash hamda ularning o‘zaro munosabatini aniqlashdir. Shuningdek, tadqiqotda realiyalarning lingvokulturema sifatidagi tabiati tahlil qilinib, ularning ramz, stereotip hamda pretsedent birliklar bilan aloqador jihatlari yoritiladi. Qiyosiy va tahliliy metod orqali har bir tushunchaning o‘ziga xos milliy hamda madaniy xususiyatlari ochib beriladi. Tadqiqot xulosalari tarjima jarayonida milliy koloritni saqlash va tillararo semantik bo‘shliqlarni to‘ldirishda muhim amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, soha mutaxassislari uchun eng zarur bo‘lgan mukammal ilmiy manba hisoblanadi.
PDF

References

1. Бархударов Л.С. Язык и перевод: (Вопросы общей и частной теории перевода). – М.: Международные отношения, 1975. – 240 с.

2. Берков В.П. Вопросы двуязычной лексикографии (словник). – Л.: Изд-во Ленинградского ун-та, 1973. – 190 с.

3. Фёдоров А.В. Основы общей теории перевода (Лингвистические проблемы). – 3-е изд., перераб. и доп. – М.: Высшая школа, 1968. – 394 с.

4. Исаева Ш.М. Юсуф Хос Ҳожиб асарининг инглиз ва рус тилидаги таржималарида эквивалент бўлмаган лексиканинг лингвомаданий жаҳатлари: Фил. фан. фал. док. дисс. автореферати. – Тошкент, 2022. – Б. 12 (59 б.)

5. Караулов Ю.Н. Лингвокультурное сознание русской языковой личности: моделирование состояния и функционирования. – М.: Азбуковник, 2009. – 336 с.

6. Лингвистический энциклопедический словарь / гл. ред. В. Н. Ярцева. – М.: Советская энциклопедия, 1990. – С. 685.

7. Липпман У. Общественное мнение / пер. с англ. – М.: Институт Фонда «Общественное мнение», 2004. – С. 384.

8. Маслова В.А. Лингвокултурология. – М.: Академия, 2001. – C. 208.

9. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 5-жилд. – Т., 2007. – 687 b.

10. Пеньковский Л. Взаимодействие и взаимообогащение литератур. – Сб. Художественный перевод. – Ереван: Изд. Ерев. ун-та, 1973. – С. 523.

11. Реформатский А.А. Введение в языковедение. – М.: Просвещение, 1967. – С. 542.

12. Соболев Л.Н. Пособие по переводу с русского языка на французский. – М.: Изд-во лит. на иностр. яз., 1952. – 404 с.

13. Степанов Ю.С. Французская стилистика (в сравнении с русской). – М.: КомКнига, 2006. – С. 360.

14. Usmanova Sh. Lingvokulturologiya / Darslik. – T., 2019. – 245 b.

15. Верещагин Е.М., Костомаров В.Г. Язык и культура: Лингвострановедение в преподавании русского языка как иностранного. – 4-е изд., перераб. и доп. – М.: Русский язык, 1990. – 246 с.

16. Влахов С.И., Флорин С. Непереводимое в переводе. – М., 1986. – 360 с.

17. Худайберганова Д. Матннинг антропоцентрик тадқиқи. – Т.: Фан, 2007. – 70 б.