Abstract
Maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi ekologik neologizmlarni aniqlash, tanlash va tasniflashning nazariy-metodologik mezonlari yoritiladi. Tadqiqotda xronologik yangilik, ekologik sohaga mansublik, lug‘aviy yaxlitlik, tushunarlilik, takroriylik, diskursda tarqalish va semantik barqarorlik asosiy mezonlar sifatida belgilanadi. Maxsus hamda umumiy korpuslar, elektron lug‘atlar, normativ-huquqiy hujjatlar, OAV va ijtimoiy tarmoq materiallaridan foydalanish yo‘llari ko‘rsatiladi. Avtomatik va yarim avtomatik qidiruv natijalarini ekspert tekshiruvi bilan uyg‘unlashtirish zarurligi asoslanib, neologizmlarni struktur, semantik, etimologik va kommunikativ-pragmatik jihatdan tasniflash tamoyillari taklif etiladi. Natijada tasodifiy yangi shakllarni haqiqiy ekoneologizmlardan farqlash va ikki til materialini yagona mezonlarda qiyoslash imkoniyati asoslanadi.References
1. Di Nunzio G. M. Benchmarking Automatic Tools for Neologisms Extraction: Issues and Challenges // Proceedings of the 1st International Workshop on Terminological Neologism Management. – Thessaloniki, 2025. – P. 1-6. – URL: https://ceur-ws.org/Vol-3972/paper7.pdf (murojaat sanasi: 13.07.2026).
2. EcoLexicon English Corpus (EEC) [Elektron resurs]. – URL: https://www.sketchengine.eu/ecolexicon-corpus/ (murojaat sanasi: 14.07.2026).
3. Herberg D. Neologismen der Neunzigerjahre // Neues und Fremdes im deutschen Wortschatz: Aktueller lexikalischer Wandel. – Berlin; New York: Walter de Gruyter, 2001. – S. 89-104. – URL: https://ids-pub.bsz-bw.de/files/5802/Herberg_Neologismen_der_Neunzigerjahre_2001.pdf (murojaat sanasi: 13.07.2026).
4. Kallas J., Koppel K., Heylen K., Kernerman I., Ostroški Anić A., Vezzani F., Arhar Holdt Š. Neology in Practice: Lexicographic and Terminological Approaches to Lexical Innovation // Electronic Lexicography in the 21st Century: Proceedings of the eLex 2025 Conference. – Brno, 2025. – P. 661-681. – URL: https://elex.link/elex2025/wp-content/uploads/eLex2025-39-Kallas_etal.pdf (murojaat sanasi: 13.07.2026).
5. León-Araúz P., San Martín A., Reimerink A. The EcoLexicon English Corpus as an Open Corpus in Sketch Engine // Lexicography in Global Contexts: Proceedings of the XVIII EURALEX International Congress. – Ljubljana: Ljubljana University Press, 2018. – P. 893-901.
6. Muhiddinova X., Xudoyberganova D. Hozirgi o‘zbek adabiy tili: o‘quv qo‘llanma. – 2-nashr. – Toshkent: O‘qituvchi, 2006. – 208 b.
7. Primova M. H. O‘zbek tili milliy korpusi tuzilishi: asosiy komponentlar va axborot turlari // Kompyuter lingvistikasi: muammolar, yechim, istiqbollar: V xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – Toshkent, 2025. – J. 1, № 1. – B. 207-221.
8. Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili: darslik. – Toshkent: Universitet, 2006. – 476 b.
9. Storjohann P. IDS NEO 2020+: Neuartige Ressource für Neologismenforschung am IDS // Sprachreport, 2024. – Jg. 40, Nr. 1. – S. 10-16.
10. Муравьев Н.А., Панченко А.И., Объедков С.А. Неологизмы в социальной сети Фейсбук // Компьютерная лингвистика и интеллектуальные технологии: труды международной конференции «Диалог–2018». – Москва: РГГУ, 2018. – Вып. 17. – С. 1-15.