Keywords
samaradorlik mezonlari
matn ustida ishlash
o‘qish savodxonligi
diagnostika
refleksiya
boshlang‘ich ta’lim
kompetensiyaviy yondashuv
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘qish savodxonligi darslarida matn ustida ishlashning integrativ modeli va uning samaradorligini baholash mezonlari ilmiy-metodik jihatdan ishlab chiqiladi. Integrativ model matnni o‘qish texnikasi, mazmunni tushunish, lug‘aviy-semantik tahlil, savol-topshiriqlar, nutqiy faoliyat, axloqiy-estetik tarbiya, tanqidiy fikrlash va raqamli-resursli qo‘llab-quvvatlashni yagona pedagogik tizimga birlashtiradi. Tadqiqotda o‘qish savodxonligi natijalarini faqat ravonlik yoki to‘g‘ri talaffuz bilan emas, balki mazmunni anglash, dalillash, izohlash, qayta hikoyalash, munosabat bildirish, ijodiy davom ettirish va hayotiy vaziyatga ko‘chirish ko‘rsatkichlari bilan baholash zarurligi asoslanadi. Maqola integrativ modelni darsning matn oldi, matn bilan ishlash, matndan keyingi tahlil va refleksiv baholash bosqichlari orqali amaliyotga tatbiq etish yo‘llarini ko‘rsatadi.References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 23.09.2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5712-son Farmoni, 29.04.2019.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030 strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-158-son Farmoni, 11.09.2023.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022 — 2026-yillarda maktab taʼlimini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-134-son Farmoni, 11.05.2022.
5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Umumiy o‘rta taʼlim to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 140-son qarori, 15.03.2017.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus taʼlimning davlat taʼlim standartlarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 187-son qarori, 06.04.2017.
7. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi tizimida taʼlim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 997-son qarori, 08.12.2018.
8. Mullis I.V.S., Martin M.O. (eds.). PIRLS 2021 International Results in Reading. IEA, 2023.
9. OECD. PISA 2022 Results: Uzbekistan Country Note. OECD Publishing, 2023.
10. UNESCO. Teaching Reading in Primary Schools. Paris: UNESCO, 2004.
11. Snow C.E. Reading for Understanding: Toward an R&D Program in Reading Comprehension. RAND Reading Study Group, 2002.
12. Duke N.K., Pearson P.D. Effective Practices for Developing Reading Comprehension. Newark: International Reading Association, 2002.
13. Vygotskiy L.S. Pedagogik psixologiya. Moskva: Pedagogika, 1991.
14. Qosimova K., Matchonov S., G‘ulomova X., Yo‘ldosheva Sh. Ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: Noshir, 2009.
15. Abdullayeva Q., Yo‘ldosheva S. Boshlang‘ich sinflarda o‘qish darslari metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2010.