O‘ZBEK, INGLIZ VA RUS TILLARIDA KOMPLIMENTNING MILLIY- MADANIY XUSUSIYATLARI
PDF

Keywords

kompliment
lingvomadaniyat
pragmatika
nutqiy akt
milliy-madaniy xususiyatlar
kommunikativ strategiya
o‘zbek tili
ingliz tili
rus tili
madaniyatlararo muloqot
baholash
ijobiy munosabat
nutq etiketi
xushmuomalalik
lingvopragmatika.

How to Cite

O‘ZBEK, INGLIZ VA RUS TILLARIDA KOMPLIMENTNING MILLIY- MADANIY XUSUSIYATLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(06), 179-188. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i06.022

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek, ingliz va rus tillarida komplimentning milliy- madaniy xususiyatlari qiyosiy lingvomadaniy va pragmatik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Kompliment nutqiy muloqotning muhim elementi sifatida shaxslararo munosabatlarni mustahkamlash, ijobiy emotsional muhit yaratish hamda ijtimoiy hamkorlikni rivojlantirish vazifalarini bajaradi. Tadqiqotda komplimentlarning mazmuniy yo‘nalishlari, kommunikativ maqsadlari, lingvistik ifoda vositalari va ularga beriladigan javob strategiyalari o‘zbek, ingliz va rus lingvomadaniyatlari kesimida tahlil qilinadi. Shuningdek, har bir xalqning tarixiy, ijtimoiy va madaniy qadriyatlari kompliment mazmuni hamda shakliga qanday ta’sir ko‘rsatishi aniqlanadi. Tahlillar natijasida o‘zbek tilida komplimentlar ko‘proq odob-axloq, tarbiya, insoniy fazilatlar va hurmat ifodasiga qaratilishi, ingliz tilida esa individual muvaffaqiyat, shaxsiy yutuq va mustaqillikni e’tirof etuvchi komplimentlar ustunligi kuzatilishi aniqlandi. Rus tilida esa hissiy-ekspressivlik yuqori bo‘lib, tashqi ko‘rinish, xarakter va shaxsiy sifatlarni baholovchi komplimentlar keng qo‘llanishi qayd etildi. Tadqiqot natijalari komplimentning milliy-madaniy xususiyatlarini aniqlash hamda turli madaniyat vakillari o‘rtasidagi samarali kommunikatsiyani rivojlantirishga xizmat qiladi.
PDF

References

1. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008.

2. Jucker A.H. Speech Act Research between Armchair, Field and Laboratory: The Case of Compliments // Journal of Pragmatics. – 2009. – Vol. 41. – No. 8. – P. 1611–1620.

3. Sharonov I.A. Rechevye akty i rechevye zhanry na primere komplimenta // Slovo.ru: Baltiyskiy aktsent. – 2024. – №3. – S. 230–245.

4. Placencia M.E., Eslami Z.R. Complimenting Behavior and (Self-) Praise across Social Media: New Contexts and New Insights. – Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 2020.

5. Vorontsova T.A. Rechevoy zhanr komplimenta v sovremennoy rossiyskoy kommunikatsii // Stylistyka. – 2015. – Vol. 24. – P. 267–282.

6. Safarov Sh. Pragmalingvistik tadqiqotlar asoslari. – Toshkent: Fan, 2006.

7. Azimova Sh.T. Types of Speech Acts and Its Studying in Linguistics // Scientific Reports of Bukhara State University. – 2021. – No. 5–6. – P. 87–94.

8. Jumaqulova Sh.Q. Illokutiv akt va ularning turlari // Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: nazariya va amaliyot. – 2022. – B. 72–78.

9. Xolova M.B. Ingliz va o‘zbek badiiy asarlarida xushmuomalalik kategoriyasining lingvomadaniy va sotsiopragmatik xususiyatlari. – Buxoro: Kamolot, 2023.

10. Abdujalilova Sh.A. O‘zbek tilidagi xushmuomalalik kategoriyalari // Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies. – 2025. – Vol. 2. – No. 3. – P. 110–118.

11. Xudayberganova D.S. Matnning antroposentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013.

12. Chen R. Compliment and Compliment Response Research: A Cross-Cultural Survey // Pragmatics across Languages and Cultures. – Berlin: Mouton de Gruyter, 2010. – P. 79–101.

13. Alqarni S. A Sociolinguistic Investigation of Compliments and Compliment Responses among Young Saudis // Arab World English Journal. – 2020. – Vol. 11. – No. 1. – P. 228–243.

14. Ahmed S.A., Rushdi A.I., Ismael M. Pragmatic Uses of Compliment Speech-Act Verbs // Journal of Language and Linguistic Studies. – 2022. – Vol. 18. – P. 545–557.

15. Maíz-Arévalo C. Just Click ‘Like’: Computer-Mediated Responses to Spanish Compliments // Journal of Pragmatics. – 2013. – Vol. 51. – P. 47–67.

16. Placencia M.E., Lower A., Powell H. Complimenting Behaviour on Facebook: Responding to Compliments in American English // Pragmatics and Society. – 2016. – Vol. 7. – No. 3. – P. 339–365.

17. Eslami Z.R., Yang L., Qian C. A Comparative Study of Compliment Responses among Chinese Renren Users and American Facebook Users // Complimenting Behavior and (Self-) Praise across Social Media. – Amsterdam, 2020. – P. 21–45.

18. Maíz-Arévalo C. The Three Waves of Compliment and Compliment Response Research // Journal of Pragmatics. – 2026. – Vol. 252. – P. 1–15.

19. Al-Zubaidi N.A.G. Iraqi Online Compliments on Facebook and Instagram: A Cyber Pragmatics Analysis // Al-Mustansiriya Journal of Arts. – 2021. – Vol. 45. – No. 96. – P. 1–32.

20. Cenni I. Responding to Compliments Online: The Case of Airbnb Online Experiences // Sintagma. – 2023. – No. 35. – P. 117–132.

21. Dyakova K.Yu. Compliment as an Element of Speech Etiquette in Intercultural Communication // Vestnik RUDN. – 2015. – No. 1. – P. 40–49.

22. Leontyev V.V. Dvulikiy zhanr komplimenta v ekolingvisticheskom aspekte // Ekologiya yazyka i kommunikativnaya praktika. – 2015. – No. 2. – P. 262–275.

23. Arsakaeva H.S. Kompliment v russkoy i chechenskoy rechi chechentsev-bilingvov // Nauchnaya mysl Kavkaza. – 2019. – No. 3. – P. 124–129.

24. Sungatullina Z.F., Radikova T.I. Rechevye taktiki komplimenta i otveta na kompliment: gendernyy aspekt // Vestnik Kemerovskogo gosudarstvennogo universiteta. – 2021. – Vol. 23. – No. 2. – P. 557–565.

25. Ovchinnikova E.V. Lingvokulturnaya spetsifika rechevogo zhanra «Kompliment» // Filologicheskie nauki. Voprosy teorii i praktiki. – 2017. – No. 10. – P. 238–242.

26. Tkachenko O.A. Compliment as a Speech Strategy in Electoral Discourse // Political Linguistics. – 2025. – No. 3. – P. 132–138.

27. Leontovich O.A. Somnitelnyy kompliment v zhanrovoy strukture mezhlichnostnoy kommunikatsii // Zhanry rechi. – 2025. – Vol. 20. – No. 3. – P. 295–305.

28. Ashurova D.U., Galieva M.R. Cultural Linguistics: Main Issues, Trends and Tasks. – Tashkent: Vneshinvestprom, 2018.

29. Artiqova Sh.M., Mamadjanova G.M. Comparative Analysis of Politeness Strategies in Uzbek, Russian and English Languages // International Journal of Linguistics. – 2024. – Vol. 8. – No. 2. – P. 45–58.