Abstract
Mazkur maqolada mediamatnlarda COVID-19 bilan bog‘liq tibbiy terminlarning pragmatik funksiyalari lingvopragmatik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Pandemiya davrida ommaviy axborot vositalari va raqamli media platformalarida keng qo‘llanilgan tibbiy terminlar nafaqat axborot uzatish vositasi, balki jamoatchilik ongiga ta’sir ko‘rsatish, sog‘liqni saqlash bo‘yicha tavsiyalarni ommalashtirish, profilaktik choralarni targ‘ib qilish hamda ijtimoiy mas’uliyatni shakllantirishda muhim kommunikativ vosita sifatida namoyon bo‘ldi. Tadqiqotda COVID-19 bilan bog‘liq mediamatnlar lingvistik va pragmatik jihatdan tahlil qilinib, tibbiy terminlarning informativ, persuaziv, ekspressiv hamda regulyativ funksiyalari yoritiladi. Shuningdek, pandemiya davrida faol qo‘llanilgan "karantin", "izolyatsiya", "vaksina", "PCR testi", "virus shtammi" kabi terminlarning media diskursdagi qo‘llanish xususiyatlari misollar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida tavsifiy, qiyosiy, kontekstual va lingvopragmatik tahlil metodlaridan foydalanildi. Olingan natijalar tibbiy terminlarning mediamatnlarda axborotning aniqligi, ishonchliligi va auditoriyaga ta’sirchanligini ta’minlashda muhim pragmatik ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.References
1. Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Oxford: Oxford University Press.
2. Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge: Cambridge University Press.
3. Grice, H. P. (1975). Logic and Conversation. In: Syntax and Semantics. Vol.
3. New York: Academic Press. pp. 41–58.
4. Leech, G. N. (1983). Principles of Pragmatics. London: Longman.
5. van Dijk, T. A. (2008). Discourse and Context: A Sociocognitive Approach. Cambridge: Cambridge University Press.
6. Fairclough, N. (1995). Media Discourse. London: Edward Arnold.
7. Wodak, R., & Meyer, M. (2016). Methods of Critical Discourse Studies. 3rd ed. London: Sage Publications.
8. Crystal, D. (2010). The Cambridge Encyclopedia of Language. 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press.
9. Cabré, M. T. (1999). Terminology: Theory, Methods and Applications. Amsterdam: John Benjamins Publishing.
10. Semino, E. (2021). “Not Soldiers but Fire-fighters”: Metaphors and COVID-19. Health Communication, 36(1), 50–58.
11. Wicke, P., & Bolognesi, M. M. (2021). Covid-19 Discourse on Twitter: How the Topics, Sentiments, Subjectivity, and Figurative Frames Changed Over Time.
12. Tsao, S. F., Chen, H., Tisseverasinghe, T., Yang, Y., Li, L., & Butt, Z. A. (2021). What Social Media Told Us in the Time of COVID-19: A Scoping Review. The Lancet Digital Health.
13. Guo, Y., Xypolopoulos, C., & Vazirgiannis, M. (2021). How COVID-19 Is Changing Our Language: Detecting Semantic Shift in Twitter Word Embeddings.
14. World Health Organization. (2022). Coronavirus (COVID-19): Advice for the Public. Geneva: WHO.
15. World Health Organization. (2020). Naming the Coronavirus Disease (COVID-19) and the Virus that Causes It. Geneva: WHO.
16. UNESCO. (2021). Journalism, Fake News and Disinformation: COVID-19 Supplement. Paris: UNESCO.
17. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). (2021). Communication Strategies for COVID-19 Prevention. Stockholm: ECDC.
18. Finset, A., Bosworth, H., Butow, P., Gulbrandsen, P., Hulsman, R., et al. (2020). Effective Health Communication – A Key Factor in Fighting the COVID-19 Pandemic. Patient Education and Counseling, 103(5), 873–876.
19. Motta, M., Sylvester, S., Callaghan, T., & Lunz-Trujillo, K. (2021). Encouraging COVID-19 Vaccine Uptake Through Effective Health Communication. Frontiers in Political Science, 3.
20. Yusupov, U. K. (2013). Pragmalingvistika asoslari. Toshkent: Fan.
21. Mahmudov, N. (2017). Til va nutq madaniyati. Toshkent: O‘zbekiston.
22. Yo‘ldoshev, B. (2018). Matn lingvistikasi. Toshkent: Yangi asr avlodi.
23. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2021). COVID-19 bo‘yicha rasmiy axborot materiallari va tavsiyalar. Toshkent.