Abstract
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan alohida ehtiyojli talabalarni ma’naviy-ma’rifiy ishlar jarayonida ijtimoiy faollashtirishning asosiy omillari va pedagogik tamoyillari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda inklyuziv ta’lim sharoitida talabalar ijtimoiy faolligiga ta’sir etuvchi pedagogik, psixologik, tashkiliy va ijtimoiy omillar tizimlashtirilgan hamda ma’naviy-ma’rifiy ishlarni tashkil etishning insonparvarlik, inklyuzivlik, individuallashtirish, ijtimoiy hamkorlik va kompetensiyaviy yondashuv tamoyillari asoslab berilgan. Shuningdek, korreksion-kompensasion yondashuvning alohida ehtiyojli talabalarning ijtimoiy moslashuvi va faolligini rivojlantirishdagi pedagogik imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari oliy ta’lim muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish hamda inklyuziv ta’lim muhitini takomillashtirishga xizmat qiladi.References
1. United Nations. (2006). Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD). https://www.un.org/development/desa/disabilities/convention-on-the-rights-of-persons-with-disabilities.html
2. UNESCO. (2021). Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. Paris: UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707
3. World Health Organization. (2022). Global Report on Health Equity for Persons with Disabilities. Geneva: WHO. https://www.who.int/publications/i/item/9789240063600
4. Zhang, L., Carter, R. A., Greene, J. A., et al. (2024). Unraveling challenges with the implementation of Universal Design for Learning: A systematic literature review. Educational Psychology Review, 36, 35. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09860-7
5. Osuna-Juárez, A., & González-Castellano, N. (2024). Understanding professors' and students' perceptions of inclusive higher education: A systematic literature review. European Journal of Special Needs Education, 39(5), 774–788. https://doi.org/10.1080/08856257.2023.2294238
6. Korthals Altes, T., Willemse, M., Goei, S. L., & Ehren, M. (2024). Higher education teachers' understandings of and challenges for inclusion and inclusive learning environments: A systematic literature review. Educational Research Review, 43, 100605. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2024.100605
7. O‘zbekiston Respublikasi. (2020). “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ-637-son Qonuni. https://lex.uz/docs/5013007
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2022). PF–60-son Farmon. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. https://lex.uz/docs/5841063
9. Kenjebaeva, K. (2024). Inclusive education in Uzbekistan: Current challenges and potential solutions. Acta Education, 1(1), 34–38. https://doi.org/10.61587/3030-3141-2024-1-1-42-46
10. Aslanova, D. X., & Usmanova, Z. I. (2024). Developing Inclusive Education: International Experience and Practice. Perspectives of Higher Education Development. https://doi.org/10.34920/phe.2024.16.15
