Abstract
Ushbu tadqiqotda qalampirmunchoq (Syzygium aromaticum L.) ekstraktlarining fenolik tarkibi va antiradikal faolligi baholandi. Suvli va 96 % li etanol ekstraktlari tayyorlanib, ularning antiradikal faolligi 2,2-difenil-1-pikrilgidrazil (DPPH) testi yordamida aniqlandi. Fenol birikmalar yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC) yordamida identifikatsiya qilindi. Suvli ekstraktning IC₅₀ qiymati 87,92 ± 2,72 mkl, spirtli ekstraktniki esa 75,68 ± 3,30 mkl bo‘lib, spirtli ekstrakt yuqoriroq antiradikal faollik namoyon qildi. HPLC tahlili natijasida gal kislota (79,95 ± 1,32 mg/L), rutin (4,83 ± 0,25 mg/L), kversetin (1,88 ± 0,14 mg/L), apigenin (1,38 ± 0,13 mg/L) va salitsil kislota (0,30 ± 0,02 mg/L) aniqlangan. Olingan natijalar qalampirmunchoq ekstraktlarining fenol birikmalarga boyligini va yuqori antiradikal faollikka ega ekanligini ko‘rsatdi. Bu esa uni tabiiy antioksidant manbai sifatida biologik faol qo‘shimchalar, fitopreparatlar va funksional oziq-ovqatlar ishlab chiqarishda istiqbolli xomashyo sifatida qo‘llash imkonini beradi.References
1. Xolmatov H.X, Ahmedov O.A. Farmakognoziya. I qism. Toshkent: Effect-D; 2021.
2. Cheikhyoussef A, Cheikhyoussef N, Rahman A, Hussein AA. Clove (Syzygium aromaticum) phenolics: Extraction, compositions, and biological activities. In: Clove (Syzygium aromaticum): Chemistry, Functionality and Applications. Elsevier; 2022. p. 215–233.
3. Frohlich PC, Santos KA, Ascari J, Refati JRS, Palú F, Cardozo-Filho L, et al. Antioxidant compounds and eugenol quantification of clove (Syzygium aromaticum) leaves extracts obtained by pressurized liquid extraction and supercritical fluid extraction. J Supercrit Fluids. 2023;196:105865.
4. Abo El-Maati MF, Mahgoub SA, Labib SM, Al-Gaby AMA, Ramadan MF. Phenolic extracts of clove (Syzygium aromaticum) with novel antioxidant and antibacterial activities. Eur J Integr Med. 2016;8(4):494–504.
5. Chaieb K, Hajlaoui H, Zmantar T, Kahla-Nakbi AB, Rouabhia M, Mahdouani K, et al. The chemical composition and biological activity of clove essential oil (Syzygium aromaticum L.): A short review. Phytother Res. 2007;21(6):501–506.
6. Valko M, Leibfritz D, Moncol J, Cronin MTD, Mazur M, Telser J. Free radicals and antioxidants in normal physiological functions and human disease. Int J Biochem Cell Biol. 2007;39(1):44–84.
7. Lobo V, Patil A, Phatak A, Chandra N. Free radicals, antioxidants and functional foods: Impact on human health. Pharmacogn Rev. 2010;4(8):118–126.
8. Sies H. Oxidative stress: A concept in redox biology and medicine. Redox Biol. 2015;4:180–183.
9. Blois MS. Antioxidant determinations by the use of a stable free radical. Nature. 1958;181:1199–1200.
10. Chebaibi M, El Abdali Y, Elrherabi A, et al. Integrated in vitro and computational assessment of Syzygium aromaticum polyphenolic extract: bioactivities and toxicity profiling. Scientific African. 2026;31:e03245.
11. Dai J, Mumper RJ. Plant phenolics: Extraction, analysis and their antioxidant and anticancer properties. Molecules. 2010;15(10):7313–7352.
12. Sharifi-Rad J, Quispe C, Herrera-Bravo J, et al. Phytochemical constituents, biological activities and health-promoting effects of clove (Syzygium aromaticum): A comprehensive review. Frontiers in Pharmacology. 2024.
13. Abdelmuhsin AA, Sulieman AME, Salih ZA, Al-Azmi M, Alanaizi NA, Goniem AE, Alam MJ. Clove (Syzygium aromaticum) Pods: Revealing Their Antioxidant Potential via GC-MS Analysis and Computational Insights. Pharmaceuticals. 2025;18(4):504. doi:10.3390/ph18040504
14. Batiha, G. E. S., Alkazmi, L. M., Wasef, L. G., Beshbishy, A. M., Nadwa, E. H., & Rashwan, E. K. (2020). Syzygium aromaticum L.(Myrtaceae): Traditional uses, bioactive chemical constituents, pharmacological and toxicological activities. Biomolecules, 10(2), 202.
15. Kumar S, Sandeep. Syzygium aromaticum L. (Myrtaceae): Traditional Uses, Bioactive Chemical Constituents, Pharmacological and Toxicological Activities – A Comprehensive Review. IJBPAS. 2021;10(2):498 511. doi:10.31032/IJBPAS/2021/10.2.5350