Abstract
Maqolada zamonaviy biotexnologiya rivojlanishi bilan bog‘liq bioxavfsizlik masalalari tizimli ravishda tahlil qilingan. Rekombinant DNK texnologiyalari, transgen organizmlar, genetik modifikatsiyalangan organizmlar va sintetik biologiya mahsulotlari bilan ishlashda yuzaga keladigan biologik xavflar baholangan. Xalqaro bioxavfsizlik tizimining shakllanish bosqichlari, Cartagena protokoli va boshqa xalqaro hujjatlarning ahamiyati yoritilgan. O‘zbekiston Respublikasida bioxavfsizlikni ta’minlashning huquqiy asoslari hamda milliy nazorat tizimining zamonaviy holati tahlil qilinib, istiqboldagi rivojlanish yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy xulosalar berilgan.References
1. Davronov Q.D. Biotexnologiya va bioxavfsizlik. – Toshkent, 2025.
2. Berg P., Singer M. The Recombinant DNA Controversy. New York, 1995.
3. Brown T.A. Gene Cloning and DNA Analysis. Oxford University Press, 2021.
4. Cartagena Protocol on Biosafety to the Convention on Biological Diversity. Montreal, 2000.
5. O‘zbekiston Respublikasining bioxavfsizlikka oid normativ-huquqiy hujjatlari.
6. WHO. Laboratory Biosafety Manual. 4th Edition. Geneva, 2020.
7. FAO. Biosafety Resource Book. Rome, 2018.
8. CDC. Biosafety in Microbiological and Biomedical Laboratories. Washington, 2020.
9. NIH. Guidelines for Research Involving Recombinant DNA Molecules. USA, 2019.
10. World Health Organization. Laboratory Biosafety Guidelines. Geneva, 2020.
11. Primrose S., Twyman R. Principles of Gene Manipulation. Oxford, 2017.
12. ISAAA. Global Status of Commercialized Biotech Crops. 2023.
13. FAO. Environmental Impact of GM Crops. Rome, 2021.
14. UNEP. Biodiversity and Biotechnology Report. Nairobi, 2022.
15. Beauchamp T., Childress J. Principles of Biomedical Ethics. New York, 2019.
16. UNESCO. Universal Declaration on Bioethics and Human Rights. Paris, 2005.
17. Doudna J., Sternberg S. A Crack in Creation. Boston, 2018.
18. National Academies of Sciences. Dual Use Research and Biosafety. Washington, 2018.
19. Biosafety Clearing-House Mechanism Reports. CBD Secretariat, 2023.
20. OECD. Emerging Biotechnology and Biosafety Challenges. Paris, 2024.