Abstract
Mazkur maqolada Aconitum talassicum Popov o‘simligining yer osti va yer ustki qismlaridagi erkin aminokislotalar tarkibi yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usuli yordamida o‘rganildi. Tadqiqotning dolzarbligi dorivor o‘simliklarda birlamchi metabolitlar, xususan aminokislotalar taqsimlanishini fitokimyoviy baholash zarurati bilan belgilanadi. Namunalardagi oqsil-peptid fraksiyalari trixlorsirka kislotasi yordamida cho‘ktirilib, aminokislotalar fenilizotiosianat bilan hosilalandi. Har ikkala qismda 20 ta erkin aminokislota aniqlandi. Umumiy aminokislotalar miqdori ildizda 72,712 mg/g, yer ustki qismda 26,867 mg/g bo‘ldi. Natijalar ildiz qismining essensial aminokislotalar va azotli metabolitlar zaxirasi sifatida yuqori biokimyoviy ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi.References
1. Hildebrandt T.M., Nunes Nesi A., Araújo W.L., Braun H.-P. Amino acid catabolism in plants // Molecular Plant. - 2015. - Vol. 8, No. 11. - P. 1563-1579.
2. Galili G., Amir R., Fernie A.R. The regulation of essential amino acid synthesis and accumulation in plants // Annual Review of Plant Biology. - 2016. - Vol. 67. - P. 153-178.
3. Pratelli R., Pilot G. Regulation of amino acid metabolic enzymes and transporters in plants // Journal of Experimental Botany. - 2014. - Vol. 65, No. 19. - P. 5535-5556.
4. Tegeder M., Masclaux-Daubresse C. Source and sink mechanisms of nitrogen transport and use // New Phytologist. - 2018. - Vol. 217, No. 1. - P. 35-53.
5. Nyirimigabo E., Xu Y., Li Y., Wang Y., Agyemang K., Zhang Y. A review on phytochemistry, pharmacology and toxicology studies of Aconitum // Journal of Pharmacy and Pharmacology. - 2015. - Vol. 67, No. 1. - P. 1-19.
6. Plants of the World Online. Aconitum talassicum Popov. Royal Botanic Gardens, Kew. - Elektron resurs.
7. World Flora Online. Aconitum L. taxonomic backbone. - Elektron resurs.
8. Cohen S.A., Strydom D.J. Amino acid analysis utilizing phenylisothiocyanate derivatives // Analytical Biochemistry. - 1988. - Vol. 174, No. 1. - P. 1-16.
9. Checa-Moreno R., Manzano E., Miralles J. Revisitation of the phenylisothiocyanate-derivatives procedure for amino acid determination by HPLC-UV // Journal of Separation Science. - 2008. - Vol. 31. - P. 3817-3826.
10. Введенский А.И. (ред.). Флора Узбекистана. Т.
2. Семейство Ranunculaceae - Лютиковые. - Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1953. - С. 1-250.
11. Ковалевская С.С., Введенский А.И., Бондаренко О.Н. (ред.). Определитель растений Средней Азии: критический конспект флоры Средней Азии. - Ташкент: Фан, 1968-1993. - Т. 1-10.
12. Юнусов С.Ю. О динамике накопления, роли и образовании алкалоидов в растениях // Известия АН УзССР. - 1948. - № 4. - С. 11-27.
13. Юнусов С.Ю. Алкалоиды. - Ташкент: Фан, 1981. - 240 с.
14. Садыков А.С. Химия алкалоидов Anabasis aphylla. - Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1956. - 160 с.
15. Орехов А.П. Химия алкалоидов. - Москва: Изд-во АН СССР, 1955. - 860 с.
16. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Попов В.А., Жанг C.Г. Medicinal plants of Uzbekistan and their traditional uses // Journal of Ethnopharmacology. - 2018. - Vol. 224. - P. 256-274.
17. Ethnobotany.uz. Aconitum talassicum Popov: описание, химический состав и применение. - Электронный ресурс.
