Abstract
Inklyuziv ta’lim zamonaviy fan ta’limining muhim ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u o‘quvchilarning jismoniy, kognitiv yoki ijtimoiy-emotsional xususiyatlaridan qat’i nazar, teng imkoniyatlar, faol ishtirok va sifatli ta’lim natijalarini ta’minlashga qaratilgan. Kimyo ta’limida laboratoriya muhiti tajriba o‘tkazish, tadqiqot olib borish hamda dalillarga asoslangan xulosalar chiqarish orqali ilmiy fikrlash va axborotni izlash, tahlil qilish hamda ishonchli dalillarga asoslangan qaror qabul qilish kompetensiyalarini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada inklyuziv kimyo laboratoriya muhitining o‘quvchilarning kompetensiyalarini rivojlantirishga ta’siri tahlil qilinadi. Xalqaro tadqiqotlar va nazariy yondashuvlarga tayangan holda, differensial ta’lim, moslashtirilgan laboratoriya jihozlari, hamkorlikka asoslangan o‘qitish hamda universal dizayn tamoyillari kabi inklyuziv amaliyotlarning o‘quvchilarning ma’lumotlarni izlash, tahlil qilish, gipoteza ilgari surish va ilmiy asoslangan qarorlar qabul qilish qobiliyatlarini qanday rivojlantirishi yoritib beriladi. Tadqiqot natijalari inklyuziv laboratoriya muhitlari nafaqat alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bo‘lgan o‘quvchilarni qo‘llab-quvvatlashini, balki barcha o‘quvchilarda ilmiy fikrlash va qaror qabul qilish kompetensiyalarini sezilarli darajada rivojlantirishini ko‘rsatadi. Maqola yakunida kimyo o‘qituvchilari uchun pedagogikReferences
1. OECD. (2019). PISA 2018 assessment and analytical framework. Paris: OECD Publishing.
2. UNESCO. (2020). Global education monitoring report: Inclusion and education. Paris: UNESCO.
3. Lawson, A. E. (2010). Teaching inquiry science in middle and secondary schools. Thousand Oaks, CA: Sage.
4. Bybee, R. W. (2013). The BSCS 5E instructional model: Creating teachable moments. Arlington, VA: NSTA Press.
5. UNESCO. (2017). A guide for ensuring inclusion and equity in education. Paris: UNESCO.
6. Meyer, A., Rose, D. H., & Gordon, D. (2014). Universal design for learning: Theory and practice. Wakefield, MA: CAST.
7. Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2009). An educational psychology success story: Social interdependence theory and cooperative learning. Educational Researcher, 38(5), 365–
8. Roberts, F.(2023). Practical adaptations for students with special educational needs and disability. School Science Review, 105(389), 13–18.
9. Chataway-Green, R., & Schnepp, Z. (2022). An accessible olfactory titration experiment for the visually impaired. School Science Review, 104(386), 33–38.