BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA INGLIZ TILIDAGI KOMMUNIKATIV VA IJTIMOIY-HISSIY KOMPETENTSIYALARNI INTEGRATIV RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
PDF

Keywords

IHT- ijtimoiy- hissiy ta’lim
kommunikativ kompetentsiya
integrativ yondashuv
boshlang‘ich ta’lim
chet tili ta’limi
CAIHT modeli
CEFR
emotsional intellekt
kommunikativ til o‘qitish
pedagogik integratsiya.

How to Cite

BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA INGLIZ TILIDAGI KOMMUNIKATIV VA IJTIMOIY-HISSIY KOMPETENTSIYALARNI INTEGRATIV RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(5.), 1330-1338. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i05.211

Abstract

O‘zbekistonda boshlang‘ich sinflarda ingliz tili darslari asosan grammatika va lug‘at boyitishga qaratilgan, o‘quvchilarning ijtimoiy-hissiy rivojlanishi esa tizimli e’tibordan chetda qolmoqda. Ushbu nazariy maqola boshlang‘ich ta’limda ingliz tilini o‘qitish jarayonida kommunikativ va ijtimoiy-hissiy kompetentsiyalarni integrativ rivojlantirishning nazariy- metodologik asoslarini tahlil etadi. Maqolada Hymes (1972), Canale va Swain (1980), Savignon (2002) nazariyalari asosida kommunikativ kompetentsiyaning tarkibiy modeli tavsiflanadi. CAIHT (2020) ramkasi va Goleman (1995) emotsional intellekt nazariyasi orqali ijtimoiy-hissiy o‘rganishning pedagogik mohiyati ochib beriladi. Finlandiya, Singapur va AQSh tajribalari qiyosiy tahlil qilinib, O‘zbekiston sharoiti bilan solishtirma jadval tuziladi. Sinf kuzatuvlari sintezi (Toshmatov, 2021) va xalqaro meta-tahlillar (Zins et al., 2004) integrativ yondashuvning zarurligini asoslaydi. Maqola kelajak empirik tadqiqotlar uchun kontseptual doira va milliy ta’lim tizimiga tatbiq etish uchun politika tavsiyalarini taqdim etadi.
PDF

References

1. Arnold, J. (1999). Affect in Language Learning. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511551581

2. Brackett, M. A., & Rivers, S. E. (2014). Transforming Students’ Lives with Social and Emotional Learning. In R. Pekrun & L. Linnenbrink-Garcia (Eds.), International Handbook of Emotions in Education (pp. 368–388). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203148211

3. Cameron, L. (2001). Teaching Languages to Young Learners. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511733109

4. Canale, M., & Swain, M. (1980). Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing. Applied Linguistics, 1(1), 1–47. https://doi.org/10.1093/applin/1.1.1

5. CAIHT. (2020). CAIHT’s IHT Framework: What Are the Core Competency Areas and Where Are They Promoted? Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning. https://caIHT.org/fundamentals-of-IHT/what-is-the-caIHT-framework/

6. Chomsky, N. (1965). Aspects of the Theory of Syntax. MIT Press.

7. Council of Europe. (2020). Common European Framework of Reference for Languages: Companion Volume. Council of Europe Publishing. https://rm.coe.int/cefr-companion-volume-with-new-descriptors-2018/1680787989

8. Finnish National Board of Education (FNBE). (2016). National Core Curriculum for Basic Education

2014. Helsinki: Finnish National Board of Education. https://www.oph.fi/en/statistics-and-publications/publications/new-national-core-curriculum-basic-education

9. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. Bantam Books.

10. Hymes, D. (1972). On Communicative Competence. In J. B. Pride & J. Holmes (Eds.), Sociolinguistics (pp. 269–293). Penguin Books.

11. Jones, S. M., & Doolittle, E. J. (2017). Social and Emotional Learning: Introducing the Issue. The Future of Children, 27(1), 3–11. https://doi.org/10.1353/foc.2017.0000

12. Littlewood, W. (2014). Communication-Oriented Language Teaching: Where Are We Now? Where Do We Go From Here? Language Teaching, 47(3), 349–362. https://doi.org/10.1017/S0261444813000466

13. Mercer, S., & Dörnyei, Z. (2020). Engaging Language Learners in Contemporary Classrooms. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108774970

14. Ministry of Education Singapore. (2021). Character and Citizenship Education Curriculum Framework. MOE Singapore. https://www.moe.gov.sg/secondary/courses/normal-academic/curriculum/character-and-citizenship-education

15. Savignon, S. J. (2002). Interpreting Communicative Language Teaching: Contexts and Concerns in Teacher Education. Yale University Press.

16. Toshmatov, J. B. (2021). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida emotsional intellektni rivojlantirish. Pedagogik ta’lim jurnali, 4(2), 45–52.

17. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press.

18. Yo‘ldosheva, M. N. (2019). Chet tili ta’limida o‘quvchilarning ijtimoiy-hissiy rivojlanishi muammolari. Xalq ta’limi, 3, 28–34.

19. Zins, J. E., Weissberg, R. P., Wang, M. C., & Walberg, H. J. (Eds.). (2004). Building Academic Success on Social and Emotional Learning: What Does the Research Say? Teachers College Press. https://doi.org/10.1007/s11256-005-0020-z

20. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 6-noyabrdagi 906-sonli Qarori: Umumiy o‘rta ta’limning Davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturlari to‘g‘risida. Toshkent. https://lex.uz/docs/4567271

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Copyright (c) 2026 Munojot Muxtorovna Abdullayeva (Author)