BIOTEXNOLOGIYA TA’LIMIDA LOYIHAVIY METOD SAMARADORLIGI (biogaz olish texnologiyasi misolida)
PDF

Keywords

biotexnologiya
loyihaviy metod
biogaz
innovatsion ta’lim
ekologik ta’lim
anaerob fermentatsiya
pedagogik texnologiya.

How to Cite

BIOTEXNOLOGIYA TA’LIMIDA LOYIHAVIY METOD SAMARADORLIGI (biogaz olish texnologiyasi misolida). (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(5.), 139-145. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i05.022

Abstract

Ushbu maqolada biotexnologiya fanini o‘qitishda loyihaviy ta’lim metodining samaradorligi biogaz olish texnologiyasi misolida eksperimental tadqiqot asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Farg‘ona davlat universiteti biotexnologiya yo‘nalishi 2-kurs talabalari ishtirok etdi. An'anaviy ta’lim usulida ta’lim olgan nazorat guruhi (n=24) va loyihaviy metod asosida o‘qitilgan tajriba guruhi (n=24) ko‘rsatkichlari qiyosiy tahlil qilindi. Loyiha topshirig‘i sifatida mahalliy organik chiqindilardan biogaz olish jarayonini modellashtirish tanlandi. Tajriba guruhi talabalari anaerob fermentatsiya jarayonini kuzatdilar, turli substratlar samaradorligini taqqosladilar hamda olingan natijalarni ilmiy-uslubiy jihatdan tahlil qildilar. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, loyihaviy metod asosida ta’lim olgan talabalar nazorat guruhiga nisbatan sezilarli darajada yuqori o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini namoyon etdi: tajriba guruhining o‘rtacha bali 4.21±0.34 ni, nazorat guruhiniki esa 3.64±0.41 ni tashkil etdi (p<0.001). Bundan tashqari, loyihaviy metod talabalarning ekologik tafakkurini, mustaqil izlanish va jamoaviy ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Xulosa qilib aytganda, biogaz texnologiyasi asosidagi loyihaviy ta’lim biotexnologiya kursining samaradorligini oshirishda muhim pedagogik vosita sifatida tavsiya etiladi.
PDF

References

1. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari / J.G‘. Yo‘ldoshev, S.A. Usmonov. – Toshkent: O‘qituvchi, 2004. – 104 b.

2. Tolipov O‘., Ro‘ziyeva D. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat / O‘. Tolipov, D. Ro‘ziyeva. – Toshkent: Innovatsiya ziyo, 2021. – 276 b. – ISBN 978-9943-5603-1-4.

3. Hayitov I.Y. Biotexnologiya asoslari / I.Y. Hayitov. – Qarshi: Nasaaf, 2010.

4. Deublein D., Steinhauser A. Biogas from waste and renewable resources: An introduction / D. Deublein, A. Steinhauser. – 2nd ed. – Weinheim: Wiley-VCH, 2011. – DOI: 10.1002/9783527621354.

5. Tchobanoglous G. Wastewater engineering: Treatment and resource recovery / G. Tchobanoglous, H.D. Stensel, R. Tsuchihashi, F. Burton. – 5th ed. – New York: McGraw-Hill Education, 2014.

6. Krajcik J.S., Shin N. Project-based learning / J.S. Krajcik, N. Shin // The Cambridge handbook of the learning sciences / ed. by R.K. Sawyer. – 3rd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2022. – P. 251–280. – DOI: 10.1017/9781108888295.

7. Bell S. Project-based learning for the 21st century: Skills for the future / S. Bell // The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas. – 2010. – Vol. 83, № 2. – P. 39–43. – DOI: 10.1080/00098650903505415.

8. Han S. How STEM project-based learning (PBL) affects high, middle, and low achievers differently / S. Han, R. Capraro, M.M. Capraro // International Journal of Science and Mathematics Education. – 2015. – Vol. 13, № 5. – P. 1089–1113. – DOI: 10.1007/s10763-014-9526-0.

9. Weiland P. Biogas production: Current state and perspectives / P. Weiland // Applied Microbiology and Biotechnology. – 2010. – Vol. 85, № 4. – P. 849–860. – DOI: 10.1007/s00253-009-2246-7.

10. Frigon J.C., Guiot S.R. Biomethane production from starch and lignocellulosic crops: A comparative review / J.C. Frigon, S.R. Guiot // Biofuels, Bioproducts and Biorefining. – 2010. – Vol. 4, № 4. – P. 447–458. – DOI: 10.1002/bbb.229.

11. Grant M.M. Project-based learning in a blended environment / M.M. Grant // Journal of Research in Innovative Teaching & Learning. – 2021. – Vol. 14, № 1. – P. 87–105. – DOI: 10.1108/JRIT-09-2020-0056.

12. Rashidova D. Biologiya ta’limida interfaol metodlarning o‘rni / D. Rashidova // Pedagog. – 2023. – T. 8, № 1. – B. 45–52.

13. Tashpulatova M. Oliy ta’limda muammoli o‘qitish texnologiyasi / M. Tashpulatova // FarDU ilmiy xabarlari. – 2022. – T. 3, № 2. – B. 78–85.

14. Murphy J.D., McKeogh E. Technical, economic and environmental analysis of energy production from municipal solid waste / J.D. Murphy, E. McKeogh // Renewable Energy. – 2004. – Vol. 29, № 7. – P. 1043–1057. – DOI: 10.1016/j.renene.2004.01.002.

15. Ertmer P.A., Simons K.D. Jumping the PBL implementation hurdle: Supporting the efforts of K–12 teachers / P.A. Ertmer, K.D. Simons // Interdisciplinary Journal of Problem-Based Learning. – 2006. – Vol. 1, № 1. – P. 40–54. – DOI: 10.7771/1541-5015.1005.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Copyright (c) 2026 Mohidabonu Abduvohidjon qizi Masodiqova (Author)