MADANIY KOD VA REALIYALAR: QIYOSIY LINGVISTIK TAHLIL
PDF

Keywords

madaniy kod
realiya
qiyosiy lingvistika
lingvokulturologiya
tarjima
ekvivalentsizlik
milliy-madaniy spetsifika
madaniyatlararo kommunikatsiya
konnotatsiya
konsept.

How to Cite

MADANIY KOD VA REALIYALAR: QIYOSIY LINGVISTIK TAHLIL. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(05), 820-827. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i05.111

Abstract

Ushbu maqola madaniy kod va realiyalar tushunchalarini qiyosiy lingvistik tahlil metodologiyasi asosida keng qamrovli o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda madaniy kodning til tizimidagi o'rni, uning milliy-madaniy spetsifika bilan bog'liqligi hamda realiyalarning tarjimashunoslık va lingvokulturologiya sohasidagi tutgan o'rni nazariy asoslarda ko'rib chiqiladi. O'zbek, ingliz va rus tillari materiallari asosida olib borilgan qiyosiy tahlil natijasida madaniy kodlarning turli tillarda ifoda etilish shakllari, realiyalarni o'zlashtirishning asosiy yo'llari va tarjimada ekvivalentsizlik muammolari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari madaniy kodlar va realiyalarning tarjima jarayonidagi rolini yangicha tushunish imkoniyatini yaratadi, shuningdek, qiyosiy lingvistika va lingvokulturologiya sohasidagi nazariy va amaliy bilimlarni boyitadi. Maqola filologlarga, tarjimashunoslarga, madaniyatlararo kommunikatsiya mutaxassislariga va tilshunoslik bilan qiziqqan barcha tadqiqotchilarga mo'ljallangan.
PDF

References

1. Vereshchagin Ye. M., Kostomarov V. G. Yazyk i kultura: Lingvokulturologicheskaya tematika v prepodavanii russkogo yazyka kak inostrannogo. — Moskva: Russkiy yazyk, 1990. — 246 b.

2. Vlaxov S., Florin S. Neperevodimoe v perevode. — Moskva: Mezhdunarodnyye otnosheniya, 1980. — 343 b.

3. Vorobyov V. V. Lingvokulturologiya: Teoriya i metody. — Moskva: RUDN, 1997. — 331 b.

4. Geertz C. The Interpretation of Cultures. — New York: Basic Books, 1973. — 470 b.

5. Hojiyev A. O'zbek tili sinonimlarining izohli lug'ati. — Toshkent: Fan, 1974. — 312 b.

6. Komissarov V. N. Teoriya perevoda (lingvisticheskiye aspekty). — Moskva: Vysshaya shkola, 1990. — 253 b.

7. Kramsch C. Language and Culture. — Oxford: Oxford University Press, 1998. — 134 b.

8. Lotman Yu. M. Semiosfera. — Sankt-Peterburg: Iskusstvo-SPb, 2000. — 704 b.

9. Maslova V. A. Lingvokulturologiya. — Moskva: Akademiya, 2001. — 208 b.

10. Nida E. A. Toward a Science of Translating. — Leiden: E. J. Brill, 1964. — 331 b.

11. Rahmatullayev Sh. O'zbek tilining izohli frazeologik lug'ati. — Toshkent: O'qituvchi, 1978. — 405 b.

12. Sapir E. Language: An Introduction to the Study of Speech. — New York: Harcourt, 1921. — 258 b.

13. Stepanov Yu. S. Konstanty: Slovar russkoy kultury. — Moskva: Yazyki russkoy kultury, 1997. — 824 b.

14. Tomaxin G. D. Realii-amerikanizmy. — Moskva: Vysshaya shkola, 1988. — 239 b.

15. Whorf B. L. Language, Thought, and Reality. — Cambridge: MIT Press, 1956. — 278 b.

16. Wierzbicka A. Semantics, Culture, and Cognition: Universal Human Concepts in Culture-Specific Configurations. — Oxford: Oxford University Press, 1992. — 487 b.

17. Begmatov E., Xojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug'ati. — Toshkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. — 168 b.

18. Vinogradov V. S. Vvedeniye v perevodovedeniye. — Moskva: IOSO RAO, 2001. — 224 b.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Copyright (c) 2026 Surayyo Ma'murjon qizi Haydarova (Author)