BUXORO AMIRLIGIDAGI AFG‘ON FUQAROLARINING IJTIMOIY-HUQUQIY AHVOLI (XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARI)

Abstract

Ushbu maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Buxoro amirligida istiqomat qilgan afg‘on fuqarolarining ijtimoiy-huquqiy ahvoli tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Bunda Buxoro hududidagi afg‘on fuqarolarining etnik tarkibi, kasb-hunar faoliyati, savdo aloqalari va huquqiy maqomini bayon qilinadi. Manbalarda qayd etilishicha, afg‘onlar Buxoroning yirik shaharlarida savdo, zargarlik va harbiy xizmat bilan shug‘ullangan. Shu bilan birga ular huquqsizlik, amaldorlar tomonidan mulkiy zo‘ravonlik va yetarli huquqiy himoyadan mahrum bo‘lish kabi muammolarga duch kelgan. Rossiya imperiyasining Buxorodagi siyosiy agentlari ushbu muammolarni hal etish uchun chegara komissarliklari va maxsus huquqiy mexanizmlar joriy etishni taklif qilgan. Maqola rus, o‘zbek va xorijiy mualliflarning arxiv va tadqiqot asarlariga tayanib, mazkur davrda afg‘on-buxoro va afg‘on-rus munosabatlarining murakkab holati yoritiladi.