JANUBIY OROLBO‘YI O‘RTA ASR SHAHARLARI TOPOGRAFIYASINING SHAKLLANISHI (IX–XIV ASRLAR)

Abstract

Ushbu maqolada Janubiy Orolbo‘yi hududida joylashgan IX–XIV asrlarga oid o‘rta asr shaharlari topografiyasining shakllanish jarayonlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida hududdagi qadimgi shaharlarning geografik joylashuvi, tabiiy muhit bilan bog‘liqligi, mudofaa tizimlari, ichki tuzilishi va shaharsozlik an’analari o‘rganilgan. Shuningdek, sug‘orma dehqonchilik tizimlari, savdo yo‘llari va karvon marshrutlarining shaharlar rivojlanishiga ko‘rsatgan ta’siri yoritib beriladi. Arxeologik qazilmalar natijalari, tarixiy yozma manbalar hamda topografik ma’lumotlar asosida Janubiy Orolbo‘yi shaharlari taraqqiyotining asosiy bosqichlari tahlil qilinadi. Maqolada o‘rta asr shaharlari iqtisodiy, siyosiy va madaniy markaz sifatida hudud taraqqiyotida muhim o‘rin egallagani ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari hududdagi urbanizatsiya jarayonlari, shahar madaniyati va tarixiy geografiyani chuqurroq o‘rganishda muhim ilmiy ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, Janubiy Orolbo‘yi hududidagi o‘rta asr shaharlari Markaziy Osiyo sivilizatsiyasi rivojida muhim o‘rin tutgani ochib beriladi. Tadqiqot natijalari tarix, arxeologiya va shaharsozlik yo‘nalishidagi ilmiy izlanishlar uchun muhim manba hisoblanadi.