WEB-TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA RELYEF SHAROITIDA HAVO IFLOSLANISHINING TARQALISHINI MODELLASHTIRISH VA VIZUALLASHTIRISH
PDF

Keywords

atmosfera
ifloslanish
adveksiya-diffuziya
Navye–Stoks tenglamalari
web-simulyator
ekologik monitoring
shahar geometriyasi
havo oqimi.

How to Cite

WEB-TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA RELYEF SHAROITIDA HAVO IFLOSLANISHINING TARQALISHINI MODELLASHTIRISH VA VIZUALLASHTIRISH. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(5), 1263-1268. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.164

Abstract

Ushbu maqolada murakkab shahar geometriyasida havo ifloslanishining tarqalishini modellashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Atmosfera havosidagi zararli moddalar konsentratsiyasining shamol tezligi, oqim yo‘nalishi va shahar infratuzilmasi elementlari ta’sirida o‘zgarishi tahlil qilingan. Tadqiqotda Navye–Stoks hamda adveksiya-diffuziya tenglamalariga asoslangan matematik modeldan foydalanilgan. Shuningdek, Air Pollution Simulator nomli web-ilova yordamida ifloslantiruvchi moddalarning tarqalish jarayoni vizual ravishda modellashtirilgan. Olingan natijalar murakkab geometriyaga ega hududlarda ekologik monitoring tizimlarini yaratish va atmosfera havosi sifatini prognozlashda qo‘llanishi mumkin.
PDF

References

1. Ferziger J.H., Perić M. Computational Methods for Fluid Dynamics. Springer, 2002.

2. Hirsch C. Numerical Computation of Internal and External Flows. Elsevier, 2007.

3. Ravshanov N., Nazarov Sh., Boborakhimov B. Modeling the process of pollutant spread in the atmosphere with account for the capture of particles by vegetation elements // Lobachevskii Journal of Mathematics. 2024.

4. Durbin P.A. Some recent developments in turbulence closure modeling // Annual Review of Fluid Mechanics. 2018.

5. Air Pollution Simulator Web Application. GitHub Pages platformasi.

6. Sayidova N.S. Numerical modeling of natural and mixed convection in a confined space // Lobachevskii Journal of Mathematics. 2024. Vol. 45, No. 7. P. 3391–3400.

7. Shafiev T., Bakaev I., Eshankulov Kh., Nazarov Sh. Creation of an information and analytical database based on an intelligent analysis system from online services for monitoring and forecasting the environmental condition of industrial areas // Proceedings of SPIE. 2025. Vol. 13651. P. 216–221.

8. Ravshanov N., Tashtemirova N., Eshboyeva N., Boltayev Sh., Sharipov D.K. Modeling air flow and dispersion of harmful substances in conditions of complex geometry // Proc. SPIE 13803, Optical and Computational Technologies for Measurements and Industrial Applications (OptiComp 2025). – 2025. – 138032F. – DOI: 10.1117/12.3078071.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Copyright (c) 2026 Sharipov Daler, Odilov Abdulloh, Sharipov Xasan (Author)