Keywords
azot oksidi
unib chiqishi
ko'chat rivojlanishi.
How to Cite
Abstract
Ushbu tadqiqotda in vitro sharoitlarida tuz stressiga duchor bo'lgan kanola (Brassica napus L.) da azot oksidi qo'llanilishining unib chiqishi va erta bosqichdagi ko'chat rivojlanishiga ta'sirini aniqlash va bu ilovalarning optimal konsentratsiyasini aniqlash maqsad qilingan. Tadqiqotda mamlakatimizda keng tarqalgan “Hyola 401” navidan foydalanildi. In vitro muhitda 5 ta tuz konsentratsiyasi (0, 50, 100, 150, 200 mM NaCl) va 4 nitrat oksidi konsentratsiyasi (0, 0,1, 0,25, 0,50 mM NO) hisobga olingan. Tadqiqot 5 ta takroriy tasodifiy posilkalarda faktorial sinov loyihasi bo'yicha o'tkazildi. Tadqiqotlar natijasida unib chiqish darajasi (%), ildiz va kurtak uzunligi (sm) va ko'chatning yangi va quruq vazni (mg) qiymatlari o'rganildi. Aniqlanishicha, NaCl kontsentratsiyasi ortishi bilan o'simlikning unib chiqish tezligi, ildiz va kurtaklar uzunligi, yangi va quruq vazn ko'rsatkichlari pasaygan. NO ilovalari ko'paygan tuz dozalarida tuz stressining ta'sirini kamaytirish orqali unib chiqish tezligini oshirishi va boshqa parametrlarga ijobiy ta'sir ko'rsatishi aniqlangan. Olingan natijalarga ko'ra, NO ning past konsentratsiyasi (0,1 va 0,25 mM) kanola urug'larining unib chiqishiga va ko'chatlarning erta rivojlanishiga yuqori konsentratsiyalarga qaraganda ko'proq ijobiy ta'sir ko'rsatadi degan xulosaga keldi.References
1.Jabborova D., Rasulov B. Tuz stressi sharoitida o‘simliklarning fiziologik javob reaksiyalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2021. – 145 b. 2.Abdullaev A. O‘simliklar genetik resurslari va abiotik stresslarga chidamlilik asoslari. – Toshkent, 2019. – 132 b. 3.Kushiev X. Moyli ekinlar seleksiyasi va biologiyasi. – Toshkent: Qishloq xo‘jaligi nashriyoti, 2020. – 176 b. 4.Shermatov Sh. In vitro sharoitida o‘simlik hujayralari va to‘qimalarini o‘stirish usullari. – Samarqand, 2018. – 118 b. 5.Dalimova D. O‘simliklarda oksidlovchi stress va antioksidant tizimlar. – Toshkent, 2020. – 154 b. 6.Rasulov B. Fotosintez va abiotik stress omillarining o‘simliklarga ta’siri. – Guliston, 2021. – 140 b. 7.Yuldashev M. Brassica napus L. genotiplarini molekulyar-genetik baholash. – Toshkent, 2022. – 128 b. 8.Eshonqulov Z. Kanola navlarining hosildorligi va ekologik moslashuvchanligi. – Qarshi, 2021. – 96 b. 9.Toshpulatov Sh. Tuz stressining qishloq xo‘jalik ekinlari rivojlanishiga ta’siri. – Toshkent, 2019. – 110 b. 10.Mavlyanova N. Biotexnologiyada in vitro usullarining qo‘llanilishi. – Andijon, 2020. – 102 b. 11.Beligni M.V., Lamattina L. Nitric oxide stimulates seed germination and de-etiolation, and inhibits hypocotyl elongation. Planta, 2000. – Vol. 210. – P. 215–221. 12.Begbağa M., Öztürk Ö. Ege Bölgesi koşullarında bazı kışlık kolza çeşitlerinde farklı ekim zamanı uygulamalarının verim va kalitega ta’siri. Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi, 2008. – 22(44). – B. 84–98. 13.Abzalov A.A., Axmedov K. “Sho‘rlanish sharoitida qishloq xo‘jaligi ekinlarining fiziologik xususiyatlari.” Toshkent: Fan nashriyoti, 2019. 14.Xoliqulov Z., To‘xtayev B. “O‘simliklar fiziologiyasi va biokimyosi.” Toshkent, 2021. 15.Rasulov A., Eshboyev E. “Sho‘r muhitning o‘simlik urug‘lari unishiga ta’siri.” O‘zbekiston biologiya jurnali, 2020. 16.Axmedov O‘., Karimov M. “In vitro sharoitida o‘simlik hujayralari va to‘qimalari kulturasi.” Toshkent davlat agrar universiteti nashri, 2018. 17.Tojimuhamedov B., Qodirov S. “Brassica napus ekinida sho‘rga chidamlilik mexanizmlari.” Agro Ilm jurnali, 2022. 18.Nurmatov Sh., Yuldasheva D. “O‘simliklarda oksidlovchi stress va antioksidant tizim.” Samarqand davlat universiteti ilmiy ishlari, 2021. 19.Sobirov R., Ismoilov A. “Rapssimon ekinlarning urug‘ unuvchanligini biostatistik baholash.” Qishloq xo‘jaligi va biologiya jurnali, 2023. 20.Eshonqulov J., Raximov F. “NaCl stressining kanola fide rivojlanishiga ta’siri.” O‘zMU xabarlari, biologiya seriyasi, 2022. 21.Zhao G., Zhao Y., Yu X. et al. “Nitric Oxide Is Required for Melatonin-Enhanced Tolerance against Salinity Stress in Rapeseed (Brassica napus L.) Seedlings.” International Journal of Molecular Sciences, 2018.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Akramjon Akbarjonovich Nazarmatov, Nigora Muhammadqodirovna Sultonova (Author)