Abstract
Ushbu tadqiqot ishi O‘zbekiston iqlim sharoitida yetishtirilayotgan soyaning (Glycine max L.) "Sevinch" va "Oltintoj" navlarining fiziologik va biokimyoviy xususiyatlarini qiyosiy o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada navlarning vegetatsiya davri, biomassa to‘plash dinamikasi, donning oqsil va moy tarkibi hamda ularning tashqi muhit omillariga bardoshliligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Oltintoj navi o‘zining ertapisharligi va yuqori protein miqdori bilan ajralib tursa, Sevinch navi yuqori lipidlar darajasi va keng agroekologik plastiklik xususiyatlarini namoyon etadi. OlinganReferences
1. Shriefer, T., & Thompson, R. (2021). Biochemical and nutritional value of soybean (Glycine max L.) amino acid profiles. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 69(4), 1120-1128.
2. Clemente, T. E., & Cahoon, E. B. (2023). Soybean oil quality, fatty acid composition, and oxidative stability. Lipid Technology, 35(2), 77-85.
3. Atabaeva, X. N., & Umarova, N. S. (2020). Soya o‘simligining biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi. Toshkent: "Fan va Texnologiyalar", 145-152.
4. Qodirova, D. A., & Tojiyev, M. (2023). O‘zbekistonda introduksiya qilingan soya navlarining ekofiziologik xususiyatlari. O‘zbekiston Biologiya Jurnali, 3(2), 18-24.
5. Vance, C. P. (2022). Symbiotic nitrogen fixation and soil melioration benefits of legumes in arid zones. Plant, Cell & Environment, 45(8), 2301-2315.
6. Munns, R., & Gilliham, M. (2024). Salinity tolerance mechanisms in legumes and implications for soybean breeding. New Phytologist, 241(3), 995-1011.
7. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi ekinlari navlarini sinash markazi ma’lumotnomasi. (2024). Toshkent, 44-48.
8. O‘simlikshunoslik ilmiy-tadqiqot instituti (O‘shITI) yillik hisoboti. (2025). Soya seleksiyasi va genofondi natijalari. Toshkent, 112-118.
9. FAO & ISTA. (2023). International Rules for Seed Testing and Biochemical Crop Analysis. Rome: FAO Quality Papers, 89-104.
10. Sinclair, T. R., & Rufty, T. W. (2021). Soybean development stages, temperature extremes, and heat avoidance mechanisms. Field Crops Research, 260, 108-117.
11. Maxmurbekova, A. X. (2022). Soya doni tarkibidagi protein va lipidlar ulushini mikrobiologik inokulyatsiya orqali boshqarish. Agro Kimyo Himoya va O'simliklar Karantini, 5(2), 61-65.
12. Ikromov, R. I., & Mavlonov, S. T. (2024). Soya moyining yog‘-kislotali tarkibini xromatografik tahlil qilish. O‘zbekiston Kimyo Jurnali, 2, 45-51.
13. Ainsworth, E. A., & Ort, D. R. (2024). Canopy photosynthesis and leaf area duration as determinants of soybean yield. Plant Physiology, 194(2), 612-625.
14. Ergashev, A., & Nabiyev, M. (2023). G‘alladan bo‘shagan maydonlarda soya yetishtirishning agrotexnik asoslari. O‘zbekiston Qishloq Xo‘jaligi, 8, 33-36.
15. Sadullayev, J., & Hamrayev, K. (2025). "Oltintoj" va "Sevinch" soya navlarining suv almashinuvi va transpiratsiya intensivligi. Farg‘ona Universiteti Ilmiy Xabarlari, 4(1), 88-93.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Ro'shana Uchqun qizi Mamadiyarova, Xudayor Atamuradovich Keldiyarov (Author)