Abstract
Hozirgi kunda dunyo miqyosida dorivor o‘simliklarning tur tarkibini aniqlash, ularning biologik xususiyatlarini o‘rganish, senopopulyatsiyalar holatini baholash, tabiiy resurslarini aniqlash, tashqi muhit omillari ta’sirida populyatsiyalarda yuzaga keladigan o‘zgarishlarni ilmiy asoslash hamda kamayib borish sabablarini tahlil qilish dolzarb ilmiy yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda shaxarlarni kengayishi hamda tabiiy kelib chiqishga ega dorivor o‘simliklarga bo‘lgan talabning ortishi ularning tabiiy zaxiralari qisqarishiga olib kelmoqda. Shu sababli mahalliy floraga mansub istiqbolli dorivor o‘simliklarning kimyoviy tarkibini chuqur o‘rganish, biologik faol komponentlarini ajratib olish va ularning amaliy ahamiyatini baholash muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi. Mazkur tadqiqotda Farg‘ona viloyati Shohimardon hududida tarqalgan Phlomoides canescens o‘simligining yer ustki qismidan pektin moddalari ajratib olindi va ularning fizik- kimyoviy xususiyatlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, P. canescens pektin moddalari past efirlangan biopolimerlar guruhiga mansub ekanligi aniqlandi. Shuningdek, ajratilgan pektin moddalari ayrim probiotik mikroorganizmlar o‘sishini rag‘batlantirishi, ya’ni prebiotik faollikka ega ekani ko‘rsatildi.References
1. Glyzin V. I., Peshkova V. A., Khokhrina T. A. Luteolin 7-β-D-glucosiduronic acid from Phlomis tuberosa. Chemistry of Natural Compounds. 1972;8(6):785. Available at: https://research.amanote.com/publication/tYuW0nMBKQvf0BhiM5L2/luteolin-7--d-glucosiduronic-acid-from-phlomis-tuberosa
2. Vavilova N. K., Gella É. V. Flavonoids from Phlomis tuberosa. Chemistry of Natural Compounds. 1973;9:147–149. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00563331
3. Rahimova X. R. Complex of carbohydrates of Phlomoides canescens distributed in the Fergana Valley. Asian Journal of Multidimensional Research. 2021;10(10):1154–1159.
4. Rahimova X. R., Ibragimov A. A. Investigation of volatile components of Phlomoides canescens. FarDU Ilmiy xabarlar. 2022;3:289–293. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.10429832
5. Siddikova A. A., Malikova M. Kh., Rakhmanberdyeva R. K. Uzbek Biological Journal. 2017;4:78.
6. Eshbekov A. E., Rakhmanberdyeva R. K., Malikova M. Kh. Pectinic substances from Phaseolus vulgaris shells. Chemistry of Natural Compounds. 2019;55:239–241. DOI: https://doi.org/10.1007/s10600-019-02658-y
7. Rakhmanberdyeva R. K., Filippov M. P. Chemistry of Natural Compounds. 2011;47:179. DOI: https://doi.org/10.1007/s10600-011-9875-7
8. Malikova M. Kh., Akhmedova Kh. Kh., Rakhmanberdyeva R. K., Zhauynbaeva K. S. Pectinic substances from Ferula kuhistanica and F. tenuisecta. Chemistry of Natural Compounds. 2018;54:10–12. DOI: https://doi.org/10.1007/s10600-018-2247-9
9. Aymukhamedova G. B., Aliyeva Z., Shelukhina N. D. Properties and application of pectin sorbents. Frunze: Ilim;
1984. P. 61–63.
10. Arasimovich V. V. Biochemical methods for analysis of fruits. Kishinev: Shtiintsa;
1984. P. 12–14.
11. Shakhmatov E. G., Mikhailova E. A., Makarova E. N. Structural and chemical characteristics and biological activity of polysaccharides of Heracleum sosnowskyi Manden. Chemistry of Plant Raw Material. 2015;4:15–22. DOI: https://doi.org/10.14258/jcprm.201504878
12. Ermolov A. S., Lazareva E. B. Epidemiology and Infectious Diseases. 2006;3:47

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Hilolaxon Rustamjonovna Rahimova, Alidjan Aminovich Ibragimov (Author)