Abstract
Mazkur maqolada leksik sinonimiya hodisasining jahon tilshunosligida shakllangan nazariy qarashlari, rus sinonimikografiyasi tajribasi hamda o‘zbek tilshunosligida sinonimiyaning o‘rganilish bosqichlari kompleks yoritiladi. Tadqiqotda sinonimiyani talqin etishning struktural-semantik, komponent (semik) tahlil, funksional-uslubiy, kognitiv-pragmatik va korpus/kompyuter lingvistikasi yo‘nalishlari ajratilib, ularning metodologik asosi va amaliy natijalari qiyosiy tahlil qilinadi. Natijalar sinonimiyani o‘rganish asosan: leksikografik tavsiflash, semantik mezonlarni noziklashtirish, nutqiy-pragmatik funksiyalarni ochish, korpus va hisoblash usullarini tatbiq etish yo‘nalishlarida dolzarb ekanini ko‘rsatadi
References
1. Apresyan. Yu. D. Noviy obyasnitelniy slovar sinonimov russkogo yazika. 2-nashr, tuzatilgan va to‘ldirilgan. Moskva; Vena: Yaziki slavyanskoy kulturi; Venskiy slavisticheskiy almanax, 2004. S.254.
2. Apresyan Yu.D. Leksicheskaya semantika. Sinonimicheskie srestva yazika. – M.: Nauka, 1974. – S.368
3. Axmanova. O. S. Slovar lingvisticheskix terminov. Moskva: “Sovetskaya entsiklopediya”, 1966. S.169.
4. Begmatov E., Ne’matov H., Rasulov R. Leksik mikrosemema va uning tadqiq metodikasi. Sistem leksikologiya tezislari // O‘zbek tili va adabiyoti. 1989. – №6. - 35-50 b.
5. Hojiyev A. O‘zbek tili sinonimlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1974. – 4-10 b.
6. Jumaniyozov R. Sinonimlar ta’rifi masalasi // O‘zbek tili va adabiyoti. 1970. № 1. – 35 b.
7. Lyons, J. Semantics. Volume 1. Cambridge: Cambridge University Press, 1977. Pp.185.
8. Lyons, J. Semantics. Volume 2. Cambridge: Cambridge University Press, 1977. Pp. 254.
9. Cruse, D. A. Lexical Semantics. Cambridge: Cambridge University Press, 1986.Pp. 167.
10. Ne’matov H., Rasulov R. O‘zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 1995. – 57 b.
11. Rahmatullayev Sh. Semik tahlil va leksik sinonimiyani ta’riflash masalasi // O‘zbek tili va adabiyoti. 1979. №5. – 55 b.
12. Rahmatullayev Sh. Semema – mustaqil til birligi //O‘zbek tili va adabiyoti. 1984. №5. – 80 b;
13. Rahmonov G‘.R. O‘zbek tilshunosligida semik tahlil orqali sinonimlarni belgilash usullar. Qo‘qon universiteti xabarnomasi/Kokand university/herald/вестник кокандского университета. 2025. №IV. – 165 b.
14. Siddikova I.A. Sinonimiya kak mikrosistema yazika. Monografiya. – Toshkent, 2008. – S.138
15. Shanskiy. N. M. Leksikologiya sovremennogo russkogo yazyka. (1-nashr: 1964; qayta nashr: 1972 matni). S.241.
16. Shmelyov, D. N. Problemy semanticheskogo analiza leksiki. — M.: Nauka, 1973. S.264
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.