Abstract
Ushbu tadqiqotda xalq tabobatida keng qo‘llaniladigan qizil karam (Brassica oleracea var. capitata f. rubra) yer ustki qismi va yerqalampir (Armoracia rusticana) ildizining 3:1 nisbatdagi aralashmasidan olingan etanolli ekstrakt (AS-MIR) ning o‘tkir zaharliligi va yallig‘lanishga qarshi (anti-ekssudativ) faolligi laboratoriya hayvonlarida o‘rganildi. O‘tkir zaharlilik testi OECD (2001) xalqaro ko‘rsatmalari asosida oq sichqonlarda 5000 mg/kg dozada o‘tkazildi va moddaning o‘rtacha o‘lim dozasi LD50> 5000 mg/kg ekanligi, ya’ni VI sinf (nisbatan zararsiz) birikmalarga mansubligi aniqlandi. Yallig‘lanishga qarshi faollik kalamushlarda "karaginin modeli" yordamida AS-MIR ning 25, 50 va 75 mg/kg dozalarida hamda qiyosiy preparat Laksidol (10 mg/kg) ishtirokida baholandi. Natijalarga ko‘ra, AS-MIR ning 25 mg/kg dozasi karaginin yuborilgandan keyin 3-soatda eng yuqori anti-ekssudativ faollik (58,2%) ko‘rsatdi va samaradorlik jihatidan Laksidol preparati bilan statistik jihatdan deyarli teng qiymatni namoyon etdi. Bundan tashqari, fitokimyoviy tahlillar o‘simliklar tarkibidagi sulforafan, indol-3-karbinol va glyukozinolatlar kompleksi yallig‘lanish o‘choqlarini so‘ndirish bilan bir qatorda, moyak bezi saratoni kabi onkologik kasalliklarda o‘sma hujayralarining proliferatsiyasini tormozlash va detoksifikatsiya jarayonlarini faollashtirishda yuqori istiqbolga ega ekanligini ko‘rsatadiReferences
1. OECD (2001) Guideline for testing of chemicals. Acute Oral Toxicity – Fixed Dose Procedure No 420 Руководящий документ ОЭСР Test № 420 «Acute Oral Toxicity - Fixed Dose Procedure». Section 4, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9789264070943- enga
2. Руководство по проведению доклинических исследований лекарственных средств. Часть первая / Под ред. А.Н. Миронова. М.: Гриф и К, 2012. – 944 c. Доклиническое исследование лекарственных средств (методические рекомендации). Киев. - 2002, с.587 //под ред. А.В. Стефанова.
3. Методические рекомендации по доклиническому изучению нестероидных противовоспалительных лекарственных средств. / Руководство по проведению доклинических исследований лекарственных средств. Часть первая, М. 2012, С.767-
4. //под ред. Миронова А.Н.
5. Сернов Л.Н., Гацура В.В. Элементы экспериментальной фармакологии. – М.,
6. – 352 с.
7. Гацура В.В. в кн: Методы первичного фармакологического исследования биологически активных веществ, М., 2000. Доклиническое исследование лекарственных средств (методические рекомендации). Киев.-2002, с.587 //под.ред. А.В. Стефанова.
8. Асқаров И.Р. Табобат қомуси. Т.: "Мумтоз сўз". – 2019. – Б.
9. Ștefan. I., Maria.A., Andreea. D. “Cabbage (brassica oleracea l.). overview of the health benefits and therapeutical uses”. Hop and Medicinal Plants, Year XXVIII, No. 1-2, 2020, ISSN 2360–0179 print, ISSN 2360–0187 electronic
10. Yusupovna MI, Numonovna MD, Abdujalilovich MZ, Aʼzamjon oʻgʻli MT, Erkinjonovna FG, Muzaffarjon o’g’li BM. The Role of the P2X7 Receptor in Cancer Development Progression. Neonatal Surg [Internet]. 2025Jun.2 [cited 2025Oct.17];14(27S):1154-6. Available from: https://www.jneonatalsurg.com/index.php/jns/article/view/6921
11. Bokiyev M. M. et al. “AS-MIR” O’ZIQ-OVQAT QOSHILMASINING FENOLLI BIRIKMALARI //Journal of Chemistry of Goods and Traditional Medicine. – 2025. – Т. 4. – №. 6. – С. 43-55.
12. Askarov I. R. et al. YERQALAMPIRNING ANTIOKSIDANTLIK XUSUSIYATI //Journal of Chemistry of Goods and Traditional Medicine. – 2022. – Т. 1. – №. 3. – С. 217-
13. Bоkiyev M., Asqarоv I. THE IMPORTANCE OF SOME SYNTHETIC DRUGS AND HORSERADISH IN THE TREATMENT OF ATHEROSCLEROSIS //Scientific journal of the Fergana State University. – 2023. – №. 1. – С. 234-234.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li Bokiyev, Ibrohimjon Rahmonovich Asqarov, Vahobjon Umarovich Xo'jayev, Irodakhon Yusupovna Mamatova (Author)
