Abstract
Mazkur maqolada germenevtik yondashuv asosida talabalar ijtimoiy faolligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilinadi. Germenevtika talqin, tushunish va mazmunni qayta qurish jarayoni sifatida talabaning refleksiv fikrlashi, muloqot madaniyati hamda fuqarolik pozitsiyasini shakllantirishda muhim pedagogik mexanizm sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda ijtimoiy faollik fenomeni shaxsning qadriyatli yo‘nalishi, kommunikativ kompetensiyasi va ijtimoiy mas’uliyat ko‘rsatkichlari orqali izohlanadi. Didaktik jarayonda matn, diskurs va ijtimoiy voqelik talqinining uyg‘unlashuvi talabalarda tanqidiy tafakkur, empatiya va ijtimoiy tashabbuskorlikni rivojlantirishga xizmat qilishi asoslab beriladi. Germenevtik muloqot modeli o‘quv jarayonida subyekt–subyekt munosabatini mustahkamlaydi, talabaning o‘z fikrini asoslash, muqobil pozitsiyalarni anglash hamda ijtimoiy jarayonlarga ongli munosabat bildirish kompetensiyasini kengaytiradi. Natijalar oliy ta’lim tizimida germenevtik metodlardan foydalanish ijtimoiy faollikni rivojlantirishning samarali didaktik mexanizmlarini shakllantirishini ko‘rsatadi. Mazkur yondashuv talabaning ma’naviy- intellektual salohiyatini boyitish, ijtimoiy ongini chuqurlashtirish va fuqarolik madaniyatini mustahkamlash imkonini beradi.References
1. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni (2018, so‘nggi tahrir). Toshkent: “Xalq so‘zi” nashriyoti.
2. O‘zbekiston Respublikasi “Fuqarolarning ijtimoiy faolligini qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida”gi Qoida-Normativ hujjatlari (2020). Toshkent: Adliya vazirligi normativ hujjatlari.
3. O‘zbekiston Respublikasi “Oliy va o‘rta maxsus ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni (2020, so‘nggi tahrir). Toshkent: “Adliya” nashriyoti.
4. Jumanazarova, N., & Hamidova, S. (2021). Talabalar ijtimoiy faolligini shakllantirishda interpretativ metodlar samaradorligi. Toshkent: O‘zbekiston Ta’lim Akademiyasi.
5. Karimov, M. (2020). Pedagogik kommunikatsiya va talaba subyektivligi. Toshkent: “Fan va ta’lim” nashriyoti.
6. Ruzmetov, U. (2021). Fuqarolik tarbiyasi va talabalarning ijtimoiy pozitsiyasi. Toshkent: “Jamiyatshunoslik” jurnali.
7. Astin, A. W. (1999). Student Involvement: A Developmental Theory for Higher Education. San Francisco: Jossey-Bass.
8. Gadamer, H.-G. (2004). Truth and Method. London: Continuum.
9. Ricoeur, P. (1981). Hermeneutics and the Human Sciences. Cambridge: Cambridge University Press.
10. Schwandt, T. A. (2000). Three Epistemological Stances for Qualitative Inquiry: Interpretivism, Hermeneutics, and Social Constructionism. In Handbook of Qualitative Research (pp. 189–213). Thousand Oaks, CA: Sage.
11. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
12. Freire, P. (2000). Pedagogy of the Oppressed. New York: Continuum.