Abstract
Maqolada impеrativlik katеgoriyasining tilshunoslikdagi nazariy talqini va uning kommunikativ-pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Impеrativlik faqat grammatik shakl sifatida emas, balki nutqiy akt va ijtimoiy kommunikasiya vositasi sifatida qaraladi. XIX–XX asr tilshunosligida strukturalizm va pragmatika yoʻnalishlari ta’sirida impеrativ tushunchasining sеmantik va funksional jihatlari kеngaygani koʻrsatiladi. Jahon va oʻzbеk tilshunoslari tomonidan bildirilgan qarashlar asosida impеrativ shaklning turli ma’nolari va nutq kontеkstiga bogʻliqligi yoritiladi
References
1. Abdullayev Sh. Fe’lning semantik va sintaktik tahlili. – Tоshkent: Fan, 1990. – B. 280.
2. Aсhilоva О.F. Yapоn va о‘zbek imperativ maqоllarning pragma – diskursiv xususiyatlari:Fil.fan.dоkt. (DSс) ... diss. – Тошкент, 2025. – 217 b.
3. Aсhilоva О.F. The factors that ensure the transition of the permissible meaning in dialogical speech. International Journal of Early Childhood Special Education 14 (7)
4. Ачилова О. Ф. Имплицит ва эксплицит прохибитивлик ёхуд пермиссивликнинг диалогик нутқда намоён бўлиши (япон тили мисолида) Academic research in educational sciences 3 (6),161-164,
5. Ачилова О. Ф. Рухсат мазмуннинг диалогик нутқда воқеланишини таъминловчи омиллар.Science and innovation 1 (JSSR), 83-86Rahmatullayev Sh. О‘zbek tili sintaksis. – Tоshkent: О‘qituvchi, 1993. – B. 150.
6. Жўраева Б. Ўзбек халқ мақоллари шаклланишининг лингвистик асослари ва прагматик хусусиятлари: Филол. фан. докт. (DSc) ... дисс. – Самарқанд, 2020. – Б. 32.
7. Hоmidоv X. “Devоni lugʻatit-turk”dagi maqоllar va hоzirgi turk tili paremiоlоgiyasi // Turkоlоgiya xalqarо ilmiy jurnal. – Tоshkent davlat sarkshunоslik universiteti, 2021. – B. 89.
8. Yо‘ldоshev A. О‘zbek tilining semantikasiga оid masalala. – Tоshkent: О‘qituvchi, 2001. – B.180.
9. Шомақсудов Ш., Шораҳмедов Ш. Маънолар махзани. – Тошкент: “Ўзбекистон миллий энциклопедияси” Давлат илмий нашриёти, 2001. – Б. 7.
10. Халилова Н.М. Cтруктурно-семантическая характеристика аварских пословиц и поговорок: Автореф. дисс. … канд. филол. наук. ‒ Махачкала, 2010. ‒ 24 с.
11. Achilova O.F. Yapon va o‘zbek imperativ maqollarning pragma – diskursiv xususiyatlari: Fil.fan.dokt. (DSc) ... diss. – Тошкент, 2025. – 217 b.
12. Achilova O.F. Yapon va o‘zbek imperativ maqollarning pragma – diskursiv xususiyatlari: Avtoref.Fil.fan.dokt. (DSc) ... diss. – Тошкент, 2025. – 37 b.
13. Прохибитив ва пермиссив актларнинг диалогик нутқда воқеланиши (япон тили мисолида). Фил.фан.фалс.докт. (PhD) ... diss. – Тошкент, 2025. – 217 b.
14. Прохибитив ва пермиссив актларнинг диалогик нутқда воқеланиши (япон тили мисолида). Автореф.Фил.фан.фалс.докт. (PhD) ... diss. – Тошкент, 2025. – 217 b.
15. Ачилова, О. (2020). Средства выражения содержания приказа в японском языке. Иностранная филология: язык, литература, образование, (1 (74), 62–65. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/foreign_philology/article/view/1274 19.
16. Ачилова, О. (2016). Использование императивной формы в японском языке. Иностранная филология: язык, литература, образование, 1(1 (58), 88–90.
17. Farkhodovna A. O. The factors that ensure the transition of the permissible meaning in dialogical speech //International Journal of Early Childhood Special Education. – 2022. – Т. 14. – №. 7.
18. О.Ф.Ачилова. Mақол ва маталларда императивликнинг прагма – дискурсив талқини. Xоразм маъмун академияси ахборотномаси. 167-169. 2024-1/4
19. Ачилова О. Япон мулоқот матнида ҳаракатга ундовчи нутқий актлар. Монография. Самарқанд, SamDChTI nashriyoti. 2022. – 139 б.
20. Achilova О. Yapon va o‘zbek imperativ maqollarining pragma-diskursiv xususiyatlar. Монография. Hindiston, Novateur Publication, 2024. – 102 b.
21. Ачилова О.Ф. Мақол ва маталларда императивликнинг прагма – дискурсив талқини. // Хоразм Маъмун академияси Ахборотномаси. 2024-1/4. – Б. 166-169 (10.00.00; №21).
22. Ачилова О. Императив мақолларда муқобил таржима усуллари // Хоразм Маъмун академияси Ахборотномаси. 2024-10/4. – Б. 310-313 (10.00.00; №21).
23. Ачилова О. Буйруқ мазмунидаги мақолларнинг мазмун кўлами ва ифода усуллари ( япон ва ўзбек тиллари мисолида) // Сўз санъати. 2024, №3. – Б. 171-175 (10.00.00; №31).
24. Ачилова О. Мулоқот матнида мақолларни фаоллаштирувчи омиллар (ўзбек ва япон тили мисолида) // Til va adabiyot ta’limi. – Тошкент, 2024. – Б. 171-175 (10.00.00; №9).
25. Achilova O. Yapon muloqot matnida suhbatdoshni harakatga undovchi faktorlarning mohiyati // Хоразм Маъмун академияси Ахборотномаси. 2024. 12/4. - Б. 30-33 (10.00.00; №21).
26. Achilova O. Nutqda taqiq mazmunini faollashtiruvchi omillar (o‘zbek va yapon tillari misolida) // Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika. – Samarqand, 2024. 2/6. –B. 201-205(10.00.00).
27. Achilova O. Ijozat va taqiq nutqiy aktlari voqelanishining sotsiopragmatik omillari (O‘zbek va yapon tili misolida) // Til va adabiyot ta’limi. – Тошкент, 2025/1. – Б. 178-179 (10.00.00; №9).
28. Achilova O. Мулоқот diskursida proxibitivlikni faollashtiruvchi omillar // Til va adabiyot ta’limi. – Тошкент, 2024/21. – Б. 173-175 (10.00.00; №9).
29. Achilova O. Taqiq mazmunning dialogik nutqda faollashuvini ta’minlovchi omillar // Til va adabiyot ta’limi. – Тошкент, 2024/22. – Б. 147-149 (10.00.00; №9).
30. Achilova O. Hurmat kategoriyasining muloqot samaradorligini ta’minlovchi omil sifatidagi mohiyati // Сўз санъати. 2024. № 4. – Б. 108-112 (10.00.00; №31).

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.