Abstract
Ushbu maqolada jahon oliy ta’limi tizimida multimedia texnologiyalarini qo‘llashning ilg‘or xorijiy tajribalari sistemali tahlil qilingan. Raqamli ta’lim muhitining shakllanishi va multimedia vositalarining o‘quv jarayoniga integratsiyasi bo‘yicha yetakchi xorijiy universitetlarning tajribalari, shuningdek, ilmiy-pedagogik adabiyotlardagi mavjud konseptual yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Maqolada R.Mayer tomonidan ilgari surilgan multimedia ta’limining kognitiv nazariyasi (Cognitive Theory of Multimedia Learning) va uning amaliy tatbiqi, shuningdek, VR/AR, sun’iy intellekt va gamifikatsiya kabi ilg‘or texnologiyalar asosidagi o‘quv jarayonlari tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, multimedia texnologiyalarini pedagog tomonidan toʼgʼri loyihalangan holda qoʼllash talabalarning akademik ko‘rsatkichlarini 20–35 foizga oshirish imkonini beradi. O‘zbekiston oliy ta’lim tizimida mazkur xorijiy tajribalarni moslashtirib joriy etish yo‘llari hamda zarur shartlar ko‘rsatilgan.References
1. Oʼzbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentyabrdagi “Taʼlim toʼgʼrisida”gi O‘RQ-637-son Qonuni. – T., 2020. – [Elektron manba]: https://lex.uz/docs/5700831.
2. Oʼzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktyabrdagi “Oʼzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʼgʼrisida”gi PF-5847-son Farmoni. – T., 2019. – [Elektron manba]: https://lex.uz/docs/-4545884.
3. Muslimov N.A., Usmonboyeva M.H., Sayfurov D.M., Toʼrayev A.B. Innovatsion taʼlim texnologiyalari. – T.: “Sano-standart” nashriyoti, 2015. – 150 b.
4. Olimov Q.T., Ulugʼmurodova G. Maxsus fanlarni oʼqitish metodikasi. Oʼquv qoʼlʼlanma. – T.: “Fan va texnologiya”, 2017. – 180 b.
5. Ismailova Z.K., Ergashev B.B. va boshqalar. Pedagogika. Darslik. – T.: “Moliya”, 2021. – 230 b.
6. Ximmataliyev D.O. Kasbiy taʼlimda pedagogik faoliyatni rivojlantirish texnologiyalari. Monografiya. – T.: “Fan va texnologiya”, 2018. – 164 b.
7. Mayer R.E. Multimedia Learning. 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2009. – 320 p.
8. Clark R.C., Mayer R.E. E-Learning and the Science of Instruction. 2nd ed. – San Francisco: Pfeiffer, 2008. – 528 p.
9. Mayer R.E., Moreno R. Nine Ways to Reduce Cognitive Load in Multimedia Learning // Educational Psychologist. – 2003. – Vol. 38. – No 1. – P. 43–52.
10. de Juana-Espinosa S., Brotons M., Sabater V., Stankevičiūtė Ž. An analysis of best practices to enhance higher education teaching staff digital and multimedia skills // Work: A Journal of Prevention, Assessment and Rehabilitation. – 2023. – Vol. 74. – No 1. – P. 95–108.
11. Robert I.V. Sovremennye informatsionnye tekhnologii v obrazovanii: didakticheskie problemy; perspektivy ispol’zovaniya. – M.: Shkola-Press, 1994. – 205 s.
12. Polat E.S., Bukharkina M.Yu. Sovremennye pedagogicheskie i informatsionnye tekhnologii v sisteme obrazovaniya. – M.: Akademiya, 2010. – 368 s.
13. Sharipov Sh.S. Oʼquvchilar kasbiy ijodkorligini uzviy rivojlantirish nazariyasi va amaliyoti. – T.: “Fan”, 2012. – 140 b.
14. Uluxanov I.T., Zuparov A. Taʼlim jarayonida mulʼimedia texnologiyalaridan foydalanish // “Umumiy oʼrta taʼlim maktablarida texnologiya fanini oʼqitishning muammolari va yechimlari” mavzusidagi respublika miqyosidagi ilmiy-texnikaviy konferentsiya materiallari. – Qoʼqon, 2020. – B. 276–278.
15. Qoʼysinov O.A. Kompetentli yondashuv asosida boʼlajak oʼqituvchilarni kasbiy faoliyatga tayyorlash texnologiyalari. Monografiya. – T.: “Fan va texnologiya”, 2019. – 160 b.