Abstract
Mazkur maqolada leksika va madaniyatning o‘zaro uzviy aloqasi hamda uning ilmiy talqini lingvokulturologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda tilning madaniyatni aks ettiruvchi va shakllantiruvchi vosita sifatidagi o‘rni yoritilib, leksik birliklar orqali milliy qadriyatlar, mentalitet va dunyoqarashning ifodalanishi ochib beriladi. Sapir–Whorf gipotezasi doirasida til va tafakkur o‘rtasidagi bog‘liqlik ilmiy asosda izohlanadi. Shuningdek, o‘zbek tili leksikasining tarixiy shakllanishi, boshqa madaniyatlar ta’siri va globallashuv jarayonlaridagi o‘zgarishlar qiyosiy-tahliliy metod asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari leksika va madaniyatning o‘zaro ta’siri ikki tomonlama jarayon ekanligini hamda bu jarayon milliy identifikatsiya va madaniyatlararo muloqotda muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.References
1. Whorf B. L. Language, Thought, and Reality:Selected Writings of Benjamin Lee Whorf - Cambridge, MA: MIT Press, 1956. - 278 p.
2. Lucy J. A. Linguistic Relativity - Annual Review of Anthropology. - 1997. - Vol. 26. - P.
3. Gumperz J. J., Levinson, S. C. Rethinking Linguistic Relativity - Cambridge: Cambridge University Press, 1996. - 450 p.
4. Levinson, S. C. Space in Language and Cognition: Explorations in Cognitive Diversity Cambridge: Cambridge University Press, 2003.- 389 p.
5. Humboldt, W. von. On Language: The Diversity of Human Language-Structure and Its Influence on the Mental Development of Mankind - Cambridge: Cambridge University Press,
6. - 326 p.
7. Herder J. G. Treatise on the Origin of Language. - Chicago: University of Chicago Press,
8. - 192 p.
9. Бородицкий Л. Влияет ли язык на мышление? Представления о времени у носителей китайского и английского языков Cognitive Psychology. - 2001. - Т. 43, № 1. - С. 1–22.
10. Sharifian F. Cultural Linguistics - Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 2017-167 p.
11. Johanson L., Csató, É. Á. The Turkic Languages. - London; New York: Routledge,
12. - 544 p.
13. Телия В. Н. Типология и классификация тюркских языков. - Москва: Наука, 1996. - 312 с.
14. Воробьёв В. В. Лингвокультурология: комплексное изучение взаимосвязи языка и культуры - Москва: Либроком, 2008. - С. 37
15. Маҳмудов Н. Тилнинг мукаммал тадқиқи йўлларини излаб…// Ўзбек тили ва адабиёти-Тошкент.2012.№5 3-16
16. Маслова В. А. Лингвокультурология: изучение языка как средства отражения и укрепления национальной культуры. - Москва: Флинта: Наука, 2001. - С. 17.
17. Нурмонов А. Танланган асарлар -жилд. –Тошкент. 2012. 335 б.
18. Худойберганова, Д. Матннинг антропоцентрлик тадқиқи. -Тошкент: Фан, 2013. - 176 с.
19. Юсупов О. Маъно, тушунча, концепт ва лингвокултурология атамалари. - Тошкент: Фан, 2015. - 52 с.
20. Сафаров Ш. Когнитив тилшунослик. “Сангзор” нашриёти,.92-бет. -Жиззах.2006
21. Sapir E. Language: An Introduction to the Study of Speech / E. Sapir. - New York: Harcourt, Brace and Company, 1921. - 258 p.
