Abstract
Maqolada grammatik kompetensiyaning lingvodidaktik mohiyati va uning til o‘qitish metodologiyasidagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqot davomida grammatik kompetensiyani shakllantirishga yo‘naltirilgan kommunikativ, struktural, funksional va kognitiv yondashuvlar qiyosiy o‘rganilgan. O‘zbek tilining agglyutinativ xususiyatidan kelib chiqadigan o‘ziga xos lingvodidaktik talablar tahlilga tortilib, o‘zbek tili ta’limi uchun integrallashgan metodologiyaning konseptual asoslari ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari asosida grammatik kompetensiyaning to‘rt tarkibiy komponenti (bilim, tushunish, nutq hosil qilish, monitoring) va ularni ta’lim jarayonida rivojlantirishning amaliy tavsiyalari asoslab berilgan.References
1. Bachman Lyle F. Fundamental Considerations in Language Testing. – Oxford: Oxford University Press, 1990. – 408 p.
2. Canale M., Swain M. Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing // Applied Linguistics. – 1980. – Vol. 1, № 1. – P. 1–47.
3. Chomsky N. Aspects of the Theory of Syntax. – Cambridge, Massachusetts: MIT Press,
4. Croft William and Cruse D. Alan. Cognitive Linguistics. – Cambridge: Cambridge University Press, 2004. – 374 p.
5. Halliday M.A.K. and Matthiessen Christian M.I.M. Halliday’s Introduction to Functional Grammar. – London: “Routledge”, 2014. – 704 p.
6. Hymes Dell. On Communicative Competence. In: J.B. Pride and J.Holmes (eds.), Sociolinguistics. Harmondsworth: – Penguin, 1972. – pp. 269–293. (Part 2).
7. Langacker R.W. Cognitive Grammar. A basic Introduction. – New York: Oxford University Press, 2008. – 562 p.
8. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. Sintaksis. – Toshkent: O‘qituvchi, 1995. – 149 b.
9. Muxitdinova X. O‘zbek tilini ikkinchi til sifatida o‘qitish metodikasi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2023. – 310 b.
10. Qosimova K., Matchonov S., G‘ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh. Ona tili o‘qitish metodikasi: darslik. – Toshkent: “Metodist nashriyoti”, 2024. – 402 b.
11. To‘xliyev B., Shamsiyeva M., Ziyodova T. O‘zbek tili o‘qitish metodikasi. – T.: “Adabiyot jamg‘armasi” nashriyoti, 2006. – 192 b.
12. Widdowson H.G. Aspects of Language Teaching. – Oxford: Oxford University Press,
13. – 213 p.
14. Ворожцова И.Б. Основы лингводидактики. Учебное пособие. – Ижевск: Удмуртский государственный университет, 2007. – 113 c.
15. Гальскова Н.Д., Лощилин А.Н. Лингводидактика как методологическая основа исследований в лингвообразовательной области // Вестник МГЛУ. Образование и педагогические науки. Вып. 4 (849) / 2023. – С. 21-27.
16. Крупченко А.К., Кузнецов А.Н. Основы профессиональной лингводидактики. Монография. – Москва: АПКиППРО, 2015. – 232 c.
17. Шаклеин В.М. Русская лингводидактика: история и современность: Учебное пособие. – Москва: РУДН, 2008. – 209 c.