Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilshunosligida antropotsentrik paradigma shakllanishi, uning nazariy asoslari hamda rivojlanish yo‘nalishlari tizimli tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda tilni inson omili bilan bog‘liq holda o‘rganishga qaratilgan sotsiolingvistika, psixolingvistika, kognitiv tilshunoslik va pragmalingvistika yo‘nalishlaridagi ilmiy ishlarga tayangan holda kompleks yondashuv amalga oshiriladi. Maqolada til, tafakkur va madaniyat o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir masalasi antropotsentrik paradigma nuqtai nazaridan qayta talqin qilinadi. Shuningdek, matn, diskurs va kommunikativ faoliyatning inson ongidagi aks etishi hamda lingvistik birliklarning kognitiv va pragmatik xususiyatlari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, antropotsentrik paradigma tilni nafaqat struktural tizim, balki inson faoliyati, ijtimoiy muhit va madaniy qadriyatlar bilan chambarchas bog‘liq murakkab hodisa sifatida talqin qilish imkonini beradi. Shu bilan birga, maqolada zamonaviy raqamli kommunikatsiya sharoitida tilning funksional o‘zgarishlari va inson omilining yanada kuchayishi masalasi ham ko‘rib chiqiladi.References
1. Mo‘minov S.M. Muloqot xulqining sotsiolingvistik xususiyatlari. – Toshkent: Fan,
2. Safarov Sh.S. Kognitiv tilshunoslik. – Toshkent: Fan, 2006.
3. Azimova I.A. Matnni psixolingvistik o‘rganish masalalari. – Toshkent: Fan, 2008.
4. Hakimov M.X. O‘zbek tilida matnning pragmatik talqini. – Toshkent: Fan, 2001.
5. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarini izlab... // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2011.
6. Begmatov E. Antroponimlar – antropotsentrik tadqiq obyekti sifatida // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2013.
7. Nurmonov A. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Akademnashr, 2013.
8. Rahimov A. Antropotsentrik paradigma va uning tilshunoslikdagi o‘rni // Filologiya masalalari. – Toshkent, 2012.
9. Kubryakova E.S. Til va bilim: kognitiv tilshunoslik asoslari. – Moskva, 2004.
10. Leontyev A.A. Psixolingvistika asoslari. – Moskva, 1999