Abstract
Ushbu maqolada qo‘rg‘oshin nitrat tuzining bug‘doy o‘simligining Alekseevich va Andijon-2 navlari urug‘larini unuvchanligiga ta’siri o‘rganildi. Olib borilgan tadqiqot natijasida qo‘rg‘oshin og‘ir metalini bug‘doy navlarini unuvchanligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Bunda unuvchanlik nazoratga nisbatan qo‘rg‘oshin nitratning 25 mg/kg da 9-12%, 50 mg/kg da 18-21% va 100 mg/kg 26-28% past unuvchanlikni tashkil qildi. Bug‘doy navlarining unuvchanligi dastlabki 8 kundan keyin yuqori ko‘rsatkichni tashkil qildi. Bunda unuvchanlik 8 kunlikdagi unuvchanlikka nisbatan nazoratda 22-24% ga, qo‘rg‘oshin nitrat tuzining 25 mg/kg da 19-21% ga, 50 mg/kg da 16-19% ga va 100 mg/kg 12-13% ga ortdi. O‘rganilgan navlar orasida Alekseevich navi Andijon-2 naviga nisbatan nazoratda ham, qo‘rg‘oshin nitratning turli kontsentratsiyalari ta’sirida ham yuqori unuvchanlikni tashkil qildi.References
1. Добровольский В.В., 1987. Глобальная биохимия свинца // Свинец в окружающей среде. М.: Наука. С. 7–19.
2. Кабата-Пендиас А., Пендиас Х., 1989. Микроэлементы в почвах и растениях. М.: Мир. 440 с.
3. Pais I., Jones J.B., 2000. The Handbook of Trace Elements. Boca Raton, FL: Saint Lucie Press. 223 p
4. Buat-Ménard P., Arnold M., 1978. The heavy metal chemistry of atmospheric particulate matter emitted by Mount Etna Volcano // Geophys. Res. Lett. V. 5. № 4. P. 245–
5. Ильин В.Б., 1991. Тяжелые металлы в системе почварастение. Новосибирск: Наука. 150 с.
6. Chow T.J., Earl J.L., Snyder C.B., 1972. Lead aerosol baseline: Concentration at White Mountain and Laguna Mountain, California // Science. V. 178. № 4059. P. 401–402.
7. Минеев В.Т., Гомонова Н.Ф., 1993. Накопление тяжелых металлов в почве и поступление их в растения в длительном агрохимическом опыте // Докл. РАСХН. № 6. С. 20–22.
8. Monaci F., Moni F., Lanciotti E., Grechi D., Bargagli R., 2000. Biomonitoring of airborne metals in urban environments: New tracers of vehicle emission, in place of lead // Environ. Pollut. V. 107. № 3. P. 321–327.
9. Ревелль П., Ревелль Ч., 1995. Среда нашего обитания. Кн. 4. Здоровье и среда, в которой мы живем. М.: Мир. 191 с.
10. Liang J., Mao J., 2015. Source analysis of global anthropogenic lead emissions: Their quantities and species // Environ. Sci. Pollut. Res. Int. V. 22. № 9. P. 7129–7138.
11. Сенновская Т.В., Сергиенко А.А., 2004. Особенности накопления тяжелых металлов в ягодах и листьях крыжовника // Плодоводство и ягодоводство России. М.: ВСТИСП. С. 281–295.
12. Степанова М.В., Еремейшвили А.В., 2011. Некоторые особенности миграции тяжелых металлов в системе “почва–растение–человек” // Экология. № 2 (9). С. 1–11.
13. Шишлянникова Л. М. Математическое сопровождение научной работы с помощью статического пакета SPSS for Windows 11.5.0// Учебно –методическая работе М., 2005.С.-107
14. Титов А.Ф., Таланова В.В., Казнина Н.М., Лайдинен Г.Ф., 2007. Устойчивость растений к тяжелым металлам. Петрозаводск: КарНЦ РАН. 170 с.
15. Dikilitas M., Karakas S., Ahmad P., 2016. Effect of lead on plant and human DNA damages and its impact on the environment // Plant Metal Interaction. Penna: Springer Publ. P. 41–67.
16. А. Ф. Титов, Н. М. Казнина,, Т. А. Карапетян, Н. В. Доршакова Влияние свинца на живые организмы. Петрозаводск: ЖУРНАЛ ОБЩЕЙ БИОЛОГИИ, 2020, том 81, № 2, с. 147–160.