Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston florasida uchraydigan kamyob va yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan dorivor o‘simlik turlarining bioekologik xususiyatlari hamda ularni muhofaza qilishning ekologik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida O‘zbekiston Qizil kitobi ga kiritilgan ayrim dorivor o‘simliklarning tabiiy tarqalish hududi, biologik xususiyatlari va dorivor ahamiyati o‘rganildi. Shuningdek, ushbu o‘simlik turlarining son jihatdan kamayib borishiga sabab bo‘layotgan tabiiy va antropogen omillar aniqlanib, ularni muhofaza qilish hamda tabiiy populyatsiyalarini saqlab qolish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar berildi. Tadqiqot natijalari kamyob dorivor o‘simliklarni asrash, ulardan oqilona foydalanish hamda mintaqada biologik xilma-xillikni saqlash masalalarini hal etishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.References
1. Pratov O‘.P., Nabiyev M.M. O‘zbekiston yuksak o‘simliklarining zamonaviy tizimi. – Toshkent: “O‘qituvchi”, 2007.
2. Tojibaev K.Sh. O‘zbekiston lolalari (Tulips of Uzbekistan). – Toshkent: “Fan”,
3. (Greig va boshqa lolalar haqida eng boy manba).
4. Xolmatov X.X., Ahmedov O‘.A. Farmakognoziya: darslik. – Toshkent: “Iqtisod- moliya”, 2007. (Archa va Omonqoraning dorivorlik xususiyatlari uchun).
5. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. – Toshkent: “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2000–2005.
6. Abdullaev A. O‘zbekistonning dorivor o‘simliklari va ularni muhofaza qilish. Toshkent: Fan. 2015.
7. Akhmedov B., Tursunov S. Rare and endangered medicinal plants of Central Asia. Journal of Biodiversity Research, 2018. 7(2), 45–58.
8. Bobojonov R. Bioecological characteristics of Helichrysum maracandicum in Uzbekistan. Central Asian Journal of Botany, 2020. 3(1), 12–22.
9. Djumaniyazova N. The impact of anthropogenic factors on wild medicinal plants. Ecology and Environment, 2016. 2(4), 30–38.
10. Karimov I., Rustamov T. Conservation strategies for Juniperus seravschanica in Uzbekistan. Forest Ecology and Management, 2017. 405, 12–20.
11. Murodov K. O‘zbekiston Qizil kitobi: Dorivor o‘simliklar turlari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti Nashriyoti. 2014.
12. Nazarov L. Tulipa species in Central Asia: Distribution and conservation. Botanical Journal of the Linnean Society, 2019. 189(3), 215–230.
13. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va Atrof-muhitni muhofaza qilish vazirligi. O‘simliklar dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida qonun. Toshkent.
14. Rakhimov S., Tashpulatov F. Ungernia victoris: Ecological status and medicinal properties. Phytochemistry and Medicinal Plants, 2018. 9(2), 50–62.
15. Rustamova G., Yusupov A. Effects of climate change on mountain flora of Uzbekistan. Central Asian Journal of Ecology, 2016. 8(1), 5–14. Shodmonov E. Medicinal plant diversity in Uzbekistan: Threats and conservation. Asian Journal of Biodiversity, 2017. 6(2), 90–102.