Abstract
Mazkur maqolada bolalar va o‘smirlar organizmiga muntazam sport mashg‘ulotlarining fiziologik ta’siri kompleks tarzda o‘rganilgan. Tadqiqotda 14–15 yoshli o‘quvchilar nazorat va tajriba guruhlariga ajratilib, ularning antropometrik (tana vazni, bo‘y uzunligi, ko‘krak qafasi aylanasi, BMI) hamda fiziologik (yurak urishi, nafas olish chastotasi, arterial qon bosimi) ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Shuningdek, Garvard step-testi va 6 daqiqalik yugurish testi yordamida jismoniy ish qobiliyati va chidamlilik darajasi baholandi. Olingan natijalar matematik-statistik usullar asosida qayta ishlanib, guruhlar o‘rtasidagi farqlar ishonchli ekanligi (p<0.05; p<0.01) aniqlandi. Tadqiqot natijalari muntazam sport mashg‘ulotlari o‘smirlarning jismoniy rivojlanishi, yurak-qon tomir va nafas olish tizimlari funksional holati hamda umumiy ish qobiliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ilmiy jihatdan asoslab berdi.References
1. Armstrong N., Barker A.R. Endurance training and elite young athletes // Medicine and Sport Science. – 2019. – Vol. 63. – P. 59–83.
2. Donnelly J.E., Hillman C.H., Castelli D. Physical activity, fitness, cognitive function, and academic achievement in children // Medicine & Science in Sports & Exercise. – 2016. – Vol. 48(6). – P. 1197–1222.
3. Guthold R., Stevens G.A., Riley L.M., Bull F.C. Global trends in insufficient physical activity among adolescents // The Lancet Child & Adolescent Health. – 2020. – Vol. 4(1). – P. 23–35.
4. Lloyd R.S., Faigenbaum A.D., Stone M.H. Position statement on youth physical development // Journal of Strength and Conditioning Research. – 2021. – Vol. 35(10). – P. 2771–2784.
5. McCormack S.E., Cousminer D.L., Chesi A. Association of physical activity with bone mineral density in youth // Journal of Bone and Mineral Research. – 2022. – Vol. 37(3). – P. 1–10.
6. Rowland T.W. Children’s Exercise Physiology. – 2nd ed. – Champaign: Human Kinetics, 2020. – 312 p.
7. Tomkinson G.R., Lang J.J., Tremblay M.S. International trends in physical fitness of children and adolescents // International Journal of Environmental Research and Public Health. – 2018. – Vol. 15(9). – P. 1–17.
8. World Health Organization. Guidelines on physical activity and sedentary behaviour. – Geneva: WHO, 2022. – 104 p. УДК 547.944/945 https://orcid.org/009-0007-0924-6014