SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA
PDF

Keywords

subtitr tarjimasi, audiovizual tarjima, korpusga asoslangan tadqiqot, AntConc, parallel korpus, milliy-madaniy birliklar, tabiiylik

How to Cite

SUBTITR TARJIMASI TADQIQOTLARIDA KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR: “O‘TKAN KUNLAR” FILMI MISOLIDA. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(01), 237-249. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.031

Abstract

Ushbu maqolada o‘zbek badiiy filmlarining ingliz tiliga subtitr orqali tarjimasini o‘rganishda korpusga asoslangan yondashuvlarning imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida 1969-yilda rejissyor Yo‘ldosh A’zamov tomonidan suratga olingan “O‘tkan kunlar” filmining o‘zbekcha subtitrlari hamda 2024-yilda SamDChTIda tayyorlangan inglizcha subtitr tarjimalari tanlandi. SubtitleEdit dasturi yordamida tayyorlangan subtitrlar AntConc dasturida parallel korpus sifatida tahlil qilindi. Tadqiqotda AntConc dasturining ko‘p qo‘llanilgan so‘zlar va so‘z birikmalari (“word list” va “concordance”) funksiyalaridan foydalanilib, belgilar (tokenlar) soni, so‘z qo‘llanilish chastotasi, olmoshlar va mustaqil so‘zlarning taqsimlanishi, shuningdek, milliy-madaniy birliklarning kontekstdagi tarjima yechimlari o‘rganildi. Natijalar inglizcha subtitr tarjimalarida tokenlar sonining ko‘pligi, ixchamlik tamoyilining to‘liq saqlanmaganligi hamda ayrim madaniy birliklarning tarjimasida semantik va pragmatik moslashuv muammolari mavjudligini ko‘rsatdi. Tadqiqot audiovizual tarjimani o‘rganishda korpusga asoslangan yondashuvlarning samaradorligini tasdiqlaydi

PDF

References

1. Baker, Mona (1993) ‘Corpus Linguistics and Translation Studies: Implications and Applications’, in Mona Baker, Gill Francis and Elena Tognini-Bonelli (eds) Text and Technology: In Honour of John Sinclair, Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins, 233 – 50.

2. Baker, Mona (1995) ‘ Corpora in Translation Studies: An Overview and Suggestions for Future Research’ , Target 7 (2): 223 – 43 .

3. Kozloff, Sarah (2000) Overhearing Film Dialogue, Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press.

4. Pavesi, Maria (2009 a) ‘ Dubbing English into Italian: A Closer Look at the Translation of Spoken Language ’, in Jorge Díaz Cintas (ed.) New Trends in Audiovisual Translation , Bristol : Multilingual Matters , 197 – 209 .

5. Pavesi, Maria and Maria Freddi (2009) ‘ Introduction ’, in Maria Freddi and Maria Pavesi (eds) Analysing Audiovisual Dialogue. Linguistic and Translational Insights, Bologna: Clueb , 11 – 16 .

6. Pérez-González, Luis (2007) ‘Appraising Dubbed Conversation: Systemic Functional Insights into the Construal of Naturalness in Translated Film Dialogue’, The Translator 13 (1): 1 – 38 .

7. Romero-Fresco , Pablo (2006) ‘ The Spanish Dubbese: A Case of (Un)idiomatic Friends’, JoSTrans 6 : 134 – 52 . Available online: www.jostrans.org/issue06/ art_romero_fresco.pdf (last accessed on 15 September 2013).

8. Romero-Fresco, Pablo (2009 ) ‘ Naturalness in the Spanish Dubbing Language: A Case of Not- so- close F riends ’, M eta 54 (1): 49 – 72 .

9. O‘tkan kunlar. Film. Rej. Y.A’zamov. 1969.

10. https://izoh.uz/word/taqsir

11. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/majesty

12. https://uzbekcorpus.uz/newIndex

13. https://www.nikse.dk/subtitleedit

14. https://www.laurenceanthony.net/software/antconc/

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.