Keywords
How to Cite
Abstract
Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida modallikni ifodalovchi vositalar, ayniqsa modal fe’llar hamda ularga ekvivalent funksional birliklarning semantik maydoni chog‘ishtirma yondashuvda tahlil qilinadi. Ingliz tilida modallikning prototipik markeri sifatida “markaziy modallar” (can/could, may/might, must, shall/should, will/would) ko‘pincha alohida grammatik-sintaktik xususiyatlar bilan ajralib turishi ta’kidlanadi. O‘zbek tilida esa modallik ko‘proq leksik-grammatik tarqalgan tizim orqali namoyon bo‘lishi: modal so‘zlar (masalan, mumkin, kerak, lozim, shart), yordamchi fe’llar va konstruktsiyalar (-a ol-, majbur bo‘l-, kerak bo‘l- kabi funksional birliklar), shuningdek mayl va boshqa grammatik ko‘rsatkichlar orqali ifodalanishi ko‘rsatiladi; bu holat o‘zbek va ingliz modal tizimlari “grammatiklashuv darajasi” hamda “markaz-periferiya” semantik ierarxiyasi jihatidan farqlanishini anglatadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida definitsion-me’yoriy tahlil (modallik turlari va terminlar), semantik maydon modeli (yadro-periferiya), hamda chog‘ishtirma-funksional mapping qo‘llanadi. Natijalarda ikki tilda modallikning asosiy mikrosohalari - epistemik (baholovchi ehtimollik), deontik (majburiyat/ruxsat), dinamik (qobiliyat/ichki imkon) - bo‘yicha moslik va nomoslik nuqtalari tizimlashtiriladi; tarjima va akademik yozuvda modal ma’no “yo‘qotish”larini kamaytirish uchun mezonlar taklif etiladi.
References
1. “A Semantic Approach to the English Modality” (JLTR): epistemik/deontik tasnif va modallikning imkoniyat-zaruriyat o‘qi.
2. UNGEGN Glossary (terminologik uslub namunasi sifatida emas, balki tilshunoslikda “me’yoriy” definitsion manba modeli sifatida): modal kategoriya terminlarini qat’iylash ehtiyoji uchun metodik tayanch.
3. O‘zbek-ingliz modal tizimlari bo‘yicha qiyosiy maqolalar (inlibrary.uz).
4. “MODAL FE’LLARNING CHOG‘ISHTIRMA-SEMANTIK TAHLILI …” (2026) - o‘zbek va ingliz modalligi bo‘yicha qiyosiy yondashuv.
5. “Modal fe’l va so‘zlar, modallik…” (2025) - o‘zbek tilida modal so‘zlar va modallik ifoda vositalari yoritilishi.
6. Bahramovna, Y. S. (2022). Etymological And Semantic Analysis Of Clothing Names In Different Systemic Languages. Web Of Scientist: International Scientific Research, 83-88.
7. Bahromovna, Y. S. (2021). Thematic Division of Clothing Names in English and Uzbek. European Journal Of Innovation In Nonformal Education, 1(2), 61-62.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.