Abstract
Ushbu maqola Emil Zolaning 1877 yilda nashr etilgan «Ichkilikxona» romani misolida fransuz tilidagi cheklangan leksikaning badiiy asardagi ifodalanishini keng va chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. Naturalizm adabiy oqimining cho‘qqisi hisoblangan ushbu asar 800 dan ortiq argot, so‘zlashuv tili, kasbiy jargon va tabular leksika birliklarini o‘z ichiga olib, XIX asr fransuz adabiyotida leksik demokratiyaning eng yorqin namunasini tashkil etadi. Tadqiqotda Zolaning hujjatli yozuvchilik metodologiyasi, uning cheklangan leksikaga munosabati, asardagi leksik qatlamlarning stilistik tasnifi va badiiy vazifalari atroflicha ko‘rib chiqilgan. Asardan olingan aniq parchalar stilistik, sotsiolingvistik va pragmatik jihatdan tahlil qilingan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, Zola cheklangan leksikani quyi ijtimoiy qatlamlar hayotini autentik tarzda tasvirlash, personajlar karakterini ochish va ijtimoiy tanqid vositasi sifatida ongli hamda metodologik jihatdan puxta qo‘llagan. Maqola fransuz tili leksikologiyasi, stilistikasi va XIX asr adabiyotshunosligiga qo‘shimcha hissa bo‘ladi.References
1. Authier-Revuz J. Ces mots qui ne vont pas de soi. Boucles réflexives et non- coïncidences du dire: En 2 t. - Paris: Larousse, 1995.
2. Baguley D. Naturalist Fiction: The Entropic Vision. - Cambridge: Cambridge University Press, 1990. - 290 p.
3. Becker C. Zola. Le saut dans les étoiles. - Paris: Presses de la Sorbonne Nouvelle, 2002. - 254 p.
4. Begmatov E., Nematov H., Rasulov R. O‘zbek tili leksikologiyasi. - Toshkent: O‘qituvchi, 1989. - 240 b.
5. Bergogskaya E.M. Molodyozhnyy sleng: formirovaniye i funktsionirovaniye // Voprosy yazykoznaniya. - 1996. - № 3. - S. 32-41.
6. Cellard J., Rey A. Dictionnaire du français non conventionnel. - Paris: Hachette, 1991. - 892 p.
7. Colin J.-P., Mével J.-P., Leclère C. Dictionnaire de l’argot et du français populaire. - Paris: Larousse, 2010. - 448 p.
8. Dezalay A. Lectures de Zola. - Paris: Armand Colin, 1973. - 190 p.
9. Dufays J.-L., Gemenne L., Ledur D. Pour une lecture littéraire. Approches historique et théorique, propositions didactiques. - 3e éd. - Bruxelles: De Boeck Larcier, 2005. - 320 p.
10. Esnault G. Dictionnaire historique des argots français. - Paris: Larousse, 1965. - 644 p.
11. François-Geiger D. Panorama des argots contemporains // Langue française. - 1991. - № 90. - P. 5-9.
12. Gadet F. Le français populaire. - Paris: Presses Universitaires de France, 1992. - 128 p.
13. Gerhardi W. Zola’s L’Assommoir: Argot and the Lower Classes // French Studies Bulletin. - 1993. - Vol. 14(46). - P. 11-14.
14. Goncourt E. de, Goncourt J. de. Journal. Mémoires de la vie littéraire. T. III. - Paris: Fasquelle Flammarion, 1956.
15. Guiraud P. L’argot. - Paris: Presses Universitaires de France, 1956. - 128 p.
16. Hamon Ph. Le personnel du roman. Le système des personnages dans les Rougon-Macquart d’Émile Zola. - Genève: Droz, 1983. - 329 p.
17. Jakobson R. Closing statement: Linguistics and poetics // Style in Language / ed. T.A. Sebeok. - Cambridge: MIT Press, 1960. - P. 350-377.
18. Kaempfer J. Poétique du récit naturaliste. - Paris: José Corti, 1998. - 285 p.
19. Khimik V.V. Poetika nizkogo, ili prostorechiye kak kul’turnyy fenomen. - Sankt-Peterburg: SPbGU, 2000. - 272 s.
20. Labov W. Sociolinguistic Patterns. - Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1972. - 344 p.
21. Lazard L. Argot et littérature française // Revue Romane. - 1988. - Vol. 23(2). - P. 210-234.
22. Lethbridge R., Keefe T. (eds.) Zola and the Craft of Fiction. - Leicester: Leicester University Press, 1990. - 235 p.
23. Mahmudov N. Tilshunoslikning dolzarb muammolari. - Toshkent: Fan, 2013. - 312 b.
24. Mengliyev B. Cheklangan leksika tushunchasi va uning tasnifi // O‘zbek tili va adabiyoti. - 2010. - № 3. - B. 18-24.
25. Mitterand H. Le discours du roman. - Paris: Presses Universitaires de France, 1978. - 266 p.
26. Mitterand H. Zola. T. I: Sous le regard d’Olympia (1840-1871). - Paris: Fayard, 1999. - 1002 p.
27. Nelson B. (ed.) The Cambridge Companion to Zola. - Cambridge: Cambridge University Press, 2007. - 268 p.
28. Nishonov M. Badiiy diskurs va til uslubiyati. - Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021. - 224 b.
29. Prus B. Zola va naturalizm: Qiyosiy tahlil // Jahon adabiyoti. - 2019. - № 7. - B. 44-51.
30. Riffaterre M. Essais de stylistique structurale. - Paris: Flammarion, 1971. - 364 p.
31. Walker Ph. Zola. - London: Routledge Kegan Paul, 1985. - 291 p.
32. Zola É. L’Assommoir / préface de l’auteur. - Paris: Gallimard, coll. «Folio classique», 2000. - 572 p.
33. Zola É. Correspondance. T. II (1868-1877) / éd. B.H. Bakker. - Montréal; Paris: PUM; CNRS, 1980. - 524 p.
34. Zola É. Le Roman expérimental. - Paris: Charpentier, 1880. - 432 p.
35. Zola É. Les Rougon-Macquart. T. II / éd. H. Mitterand. - Paris: Gallimard, coll. «Bibliothèque de la Pléiade», 1961. - 1916 p.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.