Keywords
badiiy diskurs
konseptual tuzilma
funksional rol
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek badiiy adabiyotlaridagi metaforik tuzilmalar qiyosiy ravishda ko‘rib chiqiladi, ularning konseptual asoslari va funksional roliga urg‘u berilgan. Tadqiqotda metaforaning nafaqat badiiy vosita, balki madaniy tafakkur tizimini shakllantiruvchi mexanizm ekanligi ta’kidlanadi, bu esa ikki xil madaniy kontekstda uning o‘ziga xos rivojlanishini sabab qilib ko‘rsatadi. Zamonaviy kognitiv lingvistika va madaniy kontseptologiya asosida metaforaning g‘oyaviy, emotsional va madaniy identifikatsiya vazifalari tahlil etiladi, shu bilan birga so‘nggi yillardagi tendensiyalar - masalan, madaniy modellar va konseptual aralashmalar - orqali yangi ko‘rinishlar ochiladi. Amaliy misollar ingliz (Shekspir, Oruell) va o‘zbek (Qodiriy, Hoshimov) adabiyotlaridan keltirilgan bo‘lib, ular orqali madaniy farqlarning chuqur ildizlari ko‘rsatiladi. Natijada, chet tillarini o‘qitishda metaforani madaniy kompetensiyani oshirish uchun qo‘llashga doir konkret metodik takliflar beriladi, bu esa o‘quv jarayonini ancha samarali qilishi mumkin.References
1. Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. University of Chicago Press, Chicago, 1980, 290 sahifa.
2. Halliday, M.A.K. An Introduction to Functional Grammar (2nd ed.). Edward Arnold, London, 1994, 444 sahifa.
3. Orwell, G. Nineteen Eighty-Four. Secker Warburg, London, 1949, 328 sahifa.
4. Qodiriy, A. O‘tkan kunlar. O‘zbekiston davlat nashriyoti, Toshkent, 1926, 250 sahifa.
5. Kövecses, Z. Metaphor in Culture: Universality and Variation. Cambridge University Press, Cambridge, 2005, 314 sahifa.
6. Steen, G. Finding Metaphor in Grammar and Usage. John Benjamins Publishing, Amsterdam, 2007, 430 sahifa.
7. Hoshimov, O. Dunyoning ishlari. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, Toshkent, 1990, 200 sahifa.
8. Semino, E. Metaphor in Discourse. Cambridge University Press, Cambridge, 2008, 247 sahifa.
9. Musayev, Q. O‘zbek tilida obrazli ifodalar va ularning lingvomadaniy xususiyatlari. Fan nashriyoti, Toshkent, 2015, 180 sahifa.
10. Gibbs, R.W. (Ed.). The Cambridge Handbook of Metaphor and Thought. Cambridge University Press, Cambridge, 2008, 550 sahifa.
11. Yo‘ldoshev, B. Badiiy matn lingvopoetikasi: nazariya va amaliyot. Universitet nashriyoti, Toshkent, 2017, 220 sahifa.
12. Forceville, C., Urios-Aparisi, E. (Eds.). Multimodal Metaphor. Mouton de Gruyter, Berlin, 2009, 470 sahifa.
13. Navoiy, A. Xamsa. (Dovud an-Naqqosh tomonidan nashrga tayyorlangan). O‘zbekiston Milliy kutubxonasi, Toshkent, 1483-1485 (qayta nashr 2000), 500 sahifa.
14. Cameron, L., Low, G. (Eds.). Researching and Applying Metaphor. Cambridge University Press, Cambridge, 1999, 295 sahifa.
15. Fauconnier, G., Turner, M. The Way We Think: Conceptual Blending and the Mind's Hidden Complexities. Basic Books, New York, 2002, 464 sahifa.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.