МАТНАЗАР АБДУЛҲАКИМ ШЕЪРИЯТИДА ЗООМОРФ ВА ОРНИТОМОРФ ОБРАЗЛАР ПОЭТИКАСИ
PDF

Keywords

шеърият
зооморф образлар
орнитоморф образлар
поэтика
бадиий образ
рамз
символика
фольклор
мифология
архетип
миллий адабиёт

How to Cite

МАТНАЗАР АБДУЛҲАКИМ ШЕЪРИЯТИДА ЗООМОРФ ВА ОРНИТОМОРФ ОБРАЗЛАР ПОЭТИКАСИ. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(6), 314-324. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i06.049

Abstract

Ушбу мақолада ўзбек замонавий шеъриятининг йирик вакили Матназар Абдулҳаким ижодида зооморф ва орнитоморф образларнинг поэтик хусусиятлари ҳамда уларнинг бадиий-фалсафий вазифаси тадқиқ этилади. Таҳлил жараёнида шоир шеърларида ҳайвон ва қуш образларининг миллий фольклор, мифологик тафаккур ва маданий архетиплар билан боғлиқ жиҳатлари ёритилади. Шунингдек, мазкур образларнинг инсон руҳияти, маънавий изланишлари, эркинлик, ҳаёт ва табиат уйғунлиги, миллий қадриятлар ҳамда ахлоқий-эстетик ғояларни ифодалашдаги ўрни таҳлил қилинади. Мақолада зооморф ва орнитоморф образларнинг рамзий маънолари, уларнинг поэтик тизимдаги функционал аҳамияти ҳамда Матназар Абдулҳакимнинг индивидуал услубини шакллантиришдаги роли илмий-назарий асосда ёритилади.
PDF

References

1. Shomurotova B.O‘. Ingliz va o‘zbek folklorida poetik ornitonimiya: Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. - Urganch: Urganch davlat universiteti, 2025. - B. 25.

2. Мифы народов мира. Энциклопедия: в 2-х т. - Москва: Советская энциклопедия, 1980. - Т. 1. - С. 340.

3. Энциклопедия символов, знаков, эмблем. Сост. В. Андреева и др. - Москва: Локид-Миф, 2000. - С. 132. (Электрон манба: www.ta2.ru/home/animal/Gys/index.htm).

4. Тресиддер Дж. Словарь символов. - Москва: ФАИР-ПРЕСС, 1999. - С. 78.

5. Топоров В.Н. Лебедь // Мифы народов мира. Энциклопедия. 2-е изд. - Москва: Советская энциклопедия, 1991. - С. 40-41.

6. Мелетинский Е.М. Герой волшебной сказки. - Москва-Санкт-Петербург: Академия исследований культуры. Традиция, 2005. - С. 11-12.

7. Новик Е.С. Система персонажей русской волшебной сказки // Типологические исследования по фольклору. - Москва: ГРВЛ, 1975. - С. 214-246.

8. Успенский Б.А. Семиотика искусства. - Москва: Школа «Языки русской культуры», 1995. - С. 9-154; Шмид В. Нарратология. - Москва: Языки славянской культуры, 2003. - С. 127.

9. Файзиева Д.О. Ўзбек фольклорида илон образи (генезиси ва бадиияти): Филол. фанлари номз. дисс. автореф. - Тошкент, 2004.

10. Ирқ битиги - Таъбирнома // Қадимги ҳикматлар. - Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1987. - Б. 48..

11. Алишер Навоий. МАТ. Тўртинчи том. Наводир уш-шабоб. - Тошкент: Фан, 1989. - Б. 319.

12. Эшқобил Шукур. Кўз юмиб кўрганларим. - Тошкент: Akademnashr, 2013. - Б. 20-21.

13. Успенский Б.А. Семиотика искусства. - Москва: Школа «Языки русской культуры», 1995. - С. 9-154; Шмид В. Нарратология. - Москва: Языки славянской культуры, 2003. - С. 127.

14. Жумаев А.А. Ўзбек ва немис эртакларида қушлар образи типологияси ҳамда спецификаси: Филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) дисс. автореферати. - Бухоро, 2022. - Б. 12.

15. Иванова-Казас О.М. Птицы в мифологии, фольклоре и искусстве. - СПб.: Нестор-История, 2006. - С. 83.

16. Пропп В.Я. Исторические корни волшебной сказки. - Москва: Лабиринт, 2000. - С. 184-185.

17. Снесарев Г.П. Хоразмликларнинг мусулмонликдан аввалги маросимлари ва урф-одатлари. (Тарж. С.Рўзимбоев). - Урганч: УрДУ ноширлик бўлими, 2018. - Б. 206-207.

18. Топоров В.Н. Птицы // Мифы народов мира. Энциклопедия. Т. 2. - Москва: Советская энциклопедия, 1992. - С. 346-348.

19. Тресиддер Дж. Словарь символов. - Москва: ФАИР-ПРЕСС, 1999. - С. 132-133.

20. Эшонқулов Ж. Фольклор: образ ва талқин. - Тошкент: Фан, 1999. - Б. 89- 91.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.