“UY”, “YO‘L”, “TAQDIR” KONSEPTLARI: O‘ZBEK VA RUS PAREMIOLOGIYASIDA LINGVOKULTUROLOGIK QIYOS
PDF

Keywords

konsept, paremiologiya, lingvokulturologiya, maqol, uy, yo‘l, taqdir, qadriyatlar

How to Cite

“UY”, “YO‘L”, “TAQDIR” KONSEPTLARI: O‘ZBEK VA RUS PAREMIOLOGIYASIDA LINGVOKULTUROLOGIK QIYOS. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(02), 23-27. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i02.003

Abstract

Maqolada “uy”, “yo‘l” va “taqdir” konseptlarining o‘zbek hamda rus paremiologiyasida ifodalanishi lingvokulturologik tahlil nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi - maqol formulalarida mustahkamlangan semantik yadro, qadriyaviy dominantalar va madaniy kodlarni aniqlash, shuningdek, o‘xshashlik va farqlanish nuqtalarini belgilashdir. Material V.I.Dal to‘plamidan hamda “O‘zbek xalq maqollari” korpusidan mavzuga ko‘ra tanlab olingan paremiya birliklaridan iborat. Konseptual va freym modellashtirish, metaforik proyeksiyalar tahlili hamda qo‘llanishning pragmatik sharoitlarini aniqlash usullari qo‘llandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, “uy” har ikkala an’anada “o‘z” va himoyalangan makonni kodlaydi, “yo‘l” tajriba va sinov metaforasi sifatida namoyon bo‘ladi, “taqdir” esa rus materialida ko‘proq muqarrarlik tarzida anglashilsa, o‘zbek materialida “tadbir-taqdir” korrelyatsiyasi orqali shaxsiy sa’y-harakat uchun ma’lum imkoniyatni ham nazarda tutadi.

PDF

References

1. Абдурахимова F., & Нуриддинова N. (2025). Maqollarning paremiologik birlik sifatidagi o‘ziga xos xususiyatlari. Диалог, интеграция наук и культур в процессе научного и профессионального образования, 1(1), 467-469

2. Даль В.И. Пословицы русского народа: в 2 т. Т. 1. М.: Художественная литература, 1989. 431 с.

3. Mirzayev T., Musoqulov A., Sarimsoqov B. O‘zbek xalq maqollari. Toshkent: Sharq, 2005. 257 b.

4. Воркачёв С.Г. Семиотика лингвокультурного концепта и концептология // Язык, коммуникация и социальная среда. 2014. № 12. С. 51-64.

5. Маслова В.А. Лингвокультурология как наука о человеке, его языке, сознании и культуре // Kalba ir kontekstai. 2015. С. 30-38.

6. Паремиология без границ: монография / Е.Н. Антонова, М.А. Бредис, Т.Е. Владимирова и др.; под ред. М.А. Бредиса, О.В. Ломакиной. М.: РУДН, 2020. 244 c

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.