Keywords
kommunikativ taktika
pragmatika
epos
muloqot maqsadi
adresat
o‘zini taqdim etish
ishontirish
shart qo‘yish
obro‘
How to Cite
Abstract
Maqolada “Beowulf” va “Alpomish” dostonlaridagi kommunikativ strategiya hamda taktikalar qiyosiy-pragmatik jihatdan tahlil qilindi. Strategiya qahramon ko‘zlagan umumiy muloqot maqsadi, taktika esa shu maqsadni muayyan vaziyatda ro‘yobga chiqaradigan nutqiy yo‘l sifatida olindi. “Beowulf”da o‘zini qonuniy vakil sifatida ko‘rsatish, ishonch qozonish, omma oldida majburiyat olish, obro‘ni himoya qilish va jamoani boshqarish strategiyalari ustunligi aniqlandi. “Alpomish”da esa xabar orqali safarbar etish, sir saqlash, qarindoshlik burchiga undash, do‘stlik ittifoqini tuzish va shart qo‘yib tanlovni boshqarish strategiyalari faol qo‘llanishi ko‘rsatildi. Har bir parcha so‘zlovchi maqsadi, adresat, vaziyat, tanlangan taktika va gapdan keyingi natija birligida sharhlandi. Natijalar ikki eposda qahramonlik faqat jismoniy kuch bilan emas, balki vaziyatga mos so‘z tanlash va tinglovchi xatti- harakatini yo‘naltirish qobiliyati bilan ham yaratilishini ko‘rsatadi.References
1. Beowulf: A Metrical Translation into Modern English / Translated by J. R. Clark Hall. Cambridge: Cambridge University Press, 1914. 120 p.
2. Alpomish: o‘zbek xalq dostoni. Aytuvchi Fozil Yo‘ldosh o‘g‘li; qayta nashrga tayyorlovchilar Hodi Zarif va To‘ra Mirzayev. I-II jild. Toshkent: O‘zbekiston, 1992.
3. Issers O. S. Kommunikativnye strategii i taktiki russkoy rechi. 5-e izd. Moskva: Izdatelstvo LKI, 2008. 288 s.
4. van Dijk T. A. Discourse and Context: A Sociocognitive Approach. Cambridge: Cambridge University Press, 2008. 267 p.
5. Culpeper J. Towards an Anatomy of Impoliteness // Journal of Pragmatics. 1996. Vol. 25, No. 3. P. 349-367. DOI: 10.1016/0378-2166(95)00014-3.
6. Formanovskaya N. I. Rechevoe obshchenie: kommunikativno-pragmaticheskiy podkhod. Moskva: Russkiy yazyk, 2002. 216 s.
7. Batsevych F. S. Osnovy kommunikativnoy lingvistiki. Kyiv: Akademiya, 2004. 344 s.
8. Turdimov Sh. Etnos va epos. Toshkent: O‘zbekiston, 2012. 112 b.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.